پس از کش و قوسهای فراوان آخرین نسخه سند رگولاتوری رمزارزها در کشور منتشر شد. بنظر میرسد اگر حواشی اخیر پیرامون فهرست نگارندگان این سند را کنار بگذاریم حاضر یک سند قابل قبول پیش روی ماست.
بالاخره پس از کش و قوسهای فراوان و هیاهوی گسترده بخشی از فعالین جامعه رمزارز ایران، آخرین نسخه سند رگولاتوری رمزارزها در کشور منتشر (افشا؟) شد. بنظر میرسد اگر حواشی اخیر پیرامون فهرست نگارندگان این سند را کنار بگذاریم در حال حاضر یک سند قابل قبول پیش روی ماست که نسبت به نسخههای قبلی خود و خروجیهای تلاشهای متعدد گذشته به مراتب مترقیتر و جامعتر است. البته این به معنای بینقص بودن سند نیست و قطعاً ایراداتی به آن وارد است که در جای خود قابل بحث است ولی باید درنظر داشت که به ادعای تعدادی از فعالین مطلع، مستندهای ناقصتر و سختگیرانهتری توسط سایر نهادها مهیا شده بود که البته هیچ وقت منتشر نشده و در معرض قضاوت کارشناسان قرار نگرفته است.
ردیف
نهاد مربوطه
وظیفه محوله
بازه زمانی
محل اشاره در سند
توضیحات و نقد
۱
معاونت اقتصادی دولت
استقرار دبیرخانه ستاد رمزارزش و تهیه آئین نامه اجرایی مدیریت ستاد
۱ ماه پس از تصویب سند
ماده ۲، تبصره ۲
با توجه به تعدد اعضای ستاد و زمانبندی وظایف محوله به آنها باید آئیننامه اجرایی مدیریت ستاد بهگونهای تدوین شود که ستاد قادر به تصمیمگیری و جمعبندی باشد
۲
وزارت امور اقتصاد و دارایی
تأمین زیرساخت رصد و کنترل مطابق با قانون مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم از طریق مرکز اطلاعات مالی
حداکثر ۳ ماه پس از ابلاغ این مصوبه
ماده ۴
با توجه به اشاره مستقیم به مرکز اطلاعات مالی بهعنوان متولی سامانه رکن، شمول و گستردگی وظایف این سامانه و تمرکز اطلاعات کاربران در آن موضوعات امنیت اطلاعات و عدم نشت آن اهمیت بالایی دارد. همچنین امکان تأمین این زیرساخت در بازه زمانی ۳ ماهه دشوار بنظر میرسد و با توجه به بازه زمانی قید شده احتمالاً خرید یک سامانه خارجی در دستور کار است.
ساماندهی سکوهای تبادل و تدوین آئیننامه اجرایی تأسیس تعاونی سکوها از طریق سازمان بورس
حداکثر ۳ ماه پس از ابلاغ این مصوبه
ماده ۵
نقش نظارتی وزارت اقتصاد در این تعاونی و استاندارهای اعتبارسنجی آن اهمیت بالایی دارد. ممکن است استانداردهای حداقلی جهت استفاده از سکوهای فعلی تحمیل شود.
ایجاد بازار متشکل رمزارزی با همکاری بانک مرکزی با حفظ تعدد کانالهای تأمین جهت تأمین نیاز سکوهای داخلی
حداکثر ۳ ماه پس از ابلاغ این مصوبه
ماده ۳۶
با توجه به اینکه جهت تأمین رمزارزها توسط خود سکوها از منبع بینالمللی البته با رعایت ضوابطی، منعی وجود ندارد (تبصره همین ماده) این بازار متشکل یک راه حل تکمیلی با ریسک پایین خواهد بود البته تأمین رمزارز برای این بازار متشکل خود معضل بزرگیست.
۳
بانک مرکزی
پیشنهاد مقررات خلق رمزپول و تصویب در شورای پول و اعتبار
حداکثر ۳ ماه پس از ابلاغ این مصوبه
ماده ۱۶، تبصره ۱
گویا مقررات خلق رمزپول در شورای پول و اعتبار مصوب شده
توسعه زیرساختهای فنی و حقوقی برای اعطای مجوز در خصوص انتشار توکن با پشتوانه رمزپول بانک مرکزی
ماده ۱۶، تبصره ۲
در حال حاضر هم توکنهایی با پشتوانه ریال و توسط برخی بانکها منتشر شده که بهوضوح این بند جهت پوشش این توکنها در سند گنجانده شده
امکان سنجی خلق رمزارز مشترک با سایر کشورها و پیشنهاد به ستاد
حداکثر ۳ ماه پس از ابلاغ این مصوبه
ماده ۱۷
اقداماتی توسط برخی شرکتهای داخلی با همکاری چند بانک داخلی و چند بانک از کشورهای دیگر انجام شده
تطبیق ضوابط خلق رمزارزش به پشتوانه ارزهای بینالمللی یا سکه طلا
حداکثر ۳ ماه پس از ابلاغ این مصوبه
ماده ۱۸
این اقدام حتماً با مخالفت بانک مرکزی روبرو خواهد شد و بنظر میرسد مقرراتی تدوین نشود
ایجاد خط اعتباری یا تسهیلات کوتاه مدت ارزی به پشتوانه رمزارزشها در کشورهای هدف تجاری و توسعه ابزارهای ضمانت بینالمللی به پشتوانه رمزارزها
۶ ماه
ماده ۳۹
این وظیفه مشترکا بر عهده بانک مرکزی و وزارت صمت گذاشته شده است و باید در سامانه جامع تجارت اعمال شود.
۴
سازمان بورس
تعیین ضوابط جهت خلق رمزدارائی به پشتوانه طلای خارج از ذخایر بانک مرکزی
۳ ماه
ماده ۱۹
در حال حاضر هم توکنهایی با پشتوانه طلا و توسط برخی از شرکتها منتشر شده که بهوضوح این بند جهت پوشش این توکنها در سند گنجانده شده
تعیین ضوابط انتشار توکنهای کاربردی
۳ ماه
ماده ۲۱
اقدام بسیار مثبتی است و باعث توسعه اقتصاد مبتنی بر توکن و خلق ارزشهای جدید خواهد شد
تدوین ضوابط ایجاد و بهرهبردازی از نهادهای امین رمزارزشی
۳ ماه
ماده ۲۵
با توجه به اینکه صندوقهای حضانتی یک راهکار استاندارد بینالمللی جهت کاهش ریسک نگهداری رمزارزها در مقیاس بزرگ است این اقدام حیاتی بنظر میرسد اما اجباری بودن استفاده از این صندوقها توسط کاربران حقیقی قابل دفاع نیست
تدوین شناسایی رمزارزشها بهعنوان اوراق بهادار و حذف مالیات ارزش افزوده آنها
ماده ۲۹، تبصره ۲
این اقدام جهت تفکیک رمزارزشهای با پشتوانه یا در حکم اوراق بهادار از سایر رمزدارائیها و اعمال ضوابط مالیاتی مرتبط، لازم است
تدوین ضوابط انتشار صندوقهای قابل معامله سرمایهگذاری در رمزارزشها و جذب سرمایه خارجی با رمزارزشهای بینالمللی
۳ ماه
ماده ۳۱
یکی دیگر از راهکارهای کاهش ریسک ورود افراد غیرمتخصص به بازار رمزارزها توسعه صندوقهای قابل معامله با پشتوانه سبدی از رمزارزها است
۵
بیمه مرکزی
تدوین و تصویب مقررات لازم جهت پوشش ریسک نهادهای امین رمزارزشی
۶ ماه
ماده ۲۶
این اقدام مقدمه ارائه سرویسهای بیمهای به فعالان و کسبوکارهای رمزارزی و شکلگیری کلاس جدیدی از سرویسهای بیمهای خواهد بود
۶
سازمان حسابرسی
تدوین دستورالعمل ثبت حسابداری انواع رمزارزشها و اطلاعرسانی آن
ماده ۲۹، تبصره ۱
این اقدام مقدمه ورود سرمایهگذاران نهادی و حقوقی به بازار رمزارزها در داخل کشور است
۷
سازمان امور مالیاتی
تدوین مقررات اخذ مالیات بر درآمد و مالیات بر سود سرمایه در زمان تبدیل رمزارزش به ریال
۶ ماه
ماده ۳۰
با توجه به ساختار بودجه سال آتی اخذ مالیات از فعالان و کسبکارهای رمزارزی حتماً در دستور کار سازمان مالیات خواهد بود و محل صحیح محاسبه و اخذ آن، نقطه تبدیل رمزارز به ریال است. اما ابهام اصلی در مرجع محاسبه و پیادهسازی است. آیا این وظیفه هم به رکن سپرده خواهد شد؟