روزانه بیش از ۵۶ میلیون مترمکعب گاز مشعل در ۶ ماه نخست سال ۱۴۰۴ سوزانده شد؛ این حجم گاز معادل ۲ هزار و ۶۳۰ میلیارد تومان است و اگر جمعآوری و میان ۸۵ میلیون ایرانی تقسیم میشد، هر نفر ماهانه حدود یک میلیون تومان دریافت میکرد
جوان آنلاین: هر روز میلیونها مترمکعب گاز در کشور سوزانده میشود و منابعی که میتوانست به تولید انرژی، افزایش صادرات و درآمد ملی تبدیل شود، به هدر میرود. در شش ماه نخست سال ۱۴۰۴، میزان هدررفت گازهای مشعل روزانه به بیش از ۵۶ میلیون مترمکعب رسیده و ارزش اقتصادی این حجم از گاز هدر رفته بیش از ۶ میلیارد دلار در سال برآورد میشود. این میزان هدررفت، فاصله قابل توجهی با تکلیف قانونی برنامه هفتم توسعه دارد که دولت را موظف به جمعآوری روزانه ۸/ ۴۳ میلیون مترمکعب گاز مشعل تا پایان برنامه کرده است. هدررفت گاز مشعل، ضمن آنکه خسارت اقتصادی به کشور وارد میکند، بلکه پیامدهای زیستمحیطی گستردهای نیز در پی دارد و تهدیدی برای پایداری منابع انرژی ملی محسوب میشود. ۶میلیارد دلار هدررفته گاز با دلار ۱۶۰ هزار تومان معادل ۹۶۰ هزار میلیارد تومان شد که اگر میان ۸۵ میلیون ایرانی تقسیم میشد، هر نفر سالانه ۱۱ میلیون تومان و ماهانه حدود ۹۴۱ هزار تومان دریافت میکرد.
کشورمان ایران اسلامی پهناور، با دارا بودن منابع عظیم نفت و گاز یکی از تولیدکنندگان مهم انرژی در جهان است. با این حال، هدررفت گازهای مشعل یا همان فلرینگ یکی از چالشهای جدی در بهرهبرداری از این منابع به شمار میرود. گاز مشعل، گازی است که به دلایل فنی، اقتصادی یا زیستمحیطی در زمان تولید نفت و گاز از سیستم جمعآوری خارج شده و سوزانده میشود. این فرآیند علاوه بر اتلاف منابع اقتصادی، باعث تولید دیاکسیدکربن و سایر آلایندههای زیستمحیطی میشود و نقش مستقیمی در افزایش ردپای کربنی کشور دارد.
در شش ماه نخست سال ۱۴۰۴، میزان هدررفت گازهای مشعل به شکل روزانه بیش از ۵۶ میلیون مترمکعب تخمین زده شده است. این عدد از هدف تعیین شده در برنامه هفتم توسعه که جمعآوری روزانه ۸/۴۳ میلیون مترمکعب گاز مشعل را تکلیف کرده، فاصله معناداری دارد. از منظر اقتصادی، این میزان گاز هدررفته معادل بیش از ۶ میلیارد دلار در سال است که میتوانست به تولید انرژی، توسعه صنایع پاییندستی و افزایش صادرات تبدیل شود. اتلاف این حجم از منابع، ضمن آنکه به اقتصاد کشور آسیب میزند، بلکه از منظر مدیریت منابع طبیعی و عدالت بیننسلی نیز قابل توجه است. منابع انرژی نباید بدون برنامهریزی و مدیریت صحیح هدر برود، چراکه نسلهای آینده نیز حق بهرهبرداری از این سرمایهها را دارند.
عوامل متعددی در افزایش هدررفت گازهای مشعل نقش دارند. نخستین عامل، محدودیت زیرساختهای جمعآوری گاز است. بسیاری از میادین نفت و گاز، به دلیل نبود شبکه مناسب جمعآوری، مجبورند بخش زیادی از گاز همراه نفت را بسوزانند. دومین عامل، ضعف مدیریت و هماهنگی میان شرکتهای نفتی و سایر نهادهای اجرایی است که مانع اجرای به موقع پروژههای کاهش فلرینگ میشود. همچنین، هزینههای بالای احداث و نگهداری خطوط جمعآوری گاز و کمبود سرمایهگذاری در این بخش، روند کاهش هدررفت را کند کرده است.