در عصر حکمرانی الگوریتم و مخاطبسازیهای دیجیتال، برخی چهرهها با بهرهگیری از فضای بیضابطه رسانههای اجتماعی و خلاهای نظارتی در حرفه حقوق و وکالت، سبک تازهای از بازاریابی قضایی را پدید آوردهاند؛ سبک وکیلبلاگری.
به گزارش خبرنگار اجتماعی تابناک، وکلای قدیمی تر، وکیل بلاگری را سبک جدیدی از حرفهنمایی می دانند که از عدالت، الگوریتم میسازد و از دغدغه مردم، ابزار برندینگ شخصی.
بر اساس تحقیقات میدانی انجامشده، یکی از نمونههای شاخص این روند، شخصی با نام مستعار “س.ع” است که در محدوده شمالغرب تهران دفتر دارد. فردی که هنوز کارآموز وکالت است و مجوز پایهیک ندارد، اما در مواجهه با مراجعهکنندهای که تلفنی درخواست مشاوره درباره پرونده طلاق داشته، بدون بررسی و تحلیل دقیق، عددی نجومی (۸۵ میلیون تومان) را به عنوان حقالوکاله اعلام کرده و حتی گزینه پرداخت قسطی را هم رد کرده است. این رقم در مقایسه با عرف پروندههای مشابه، بسیار غیرواقعی و فراتر از سطح قانونی به نظر میرسد.
اما نکته تکاندهندهتر از عدد، سبک جذب این پرونده است. بررسی تیم تحقیقاتی ما نشان داد صفحه اینستاگرامی “س.ع” سرشار از ویدئوهایی با کیفیت تصویری بالا، تدوینهای پرجاذبه، و جملاتی تحریکآمیز با مضامین شبهحقوقی است. کلیپهایی با عناوینی مانند:
«چطور نفقه را بگیریم بدون اار داد و خواهان رسیدگی سریع و تدوین دستورالعمل نظارت بر فعالیت رسانهای وکلا شد. به گفته او، «قانون تسهیل نیاز به مکمل اخلاقی دارد؛ قانون باید با شرافت وکالت همراه شود، نه نمایش اینستاگرامی آن.»
ابتلای حرفه ها به بلاگری
گسترش پدیده وکیلبلاگری اساسا چیز بدی نیست؛ اما شرایطی که برخی از میان این جمع در پیش گرفته اند، زنگ خطر جدی برای نظام حقوقی کشور است. در عین حال، این مساله ریشه در چند ضعف ساختاری دارد: نبود نهادهای ناظر بر عملکرد رسانهای وکلا. خلأ در آموزش عمومی حقوقی برای مردم.
موضوع مهم دیگر پرداختن اصول و منطقی وکلای قدیمی و وکلای فعال در فضای واقعی، به عرصه مجازی، و ارائه توضیحات و مشاوره های حقوقی منطقی و درست به مخاطبان است.