به گزارش سرویس فرهنگی تابناک، ادبیات تطبیقی (Comparative literature) گونه ای از ادبیات بوده که بیشتر زیر مجموعه نقد ادبی محسوب شده و به بررسی تاثیر آثار ادبی از فرهنگ ها، زبان ها و زمان های گوناگون نظر دارد. به آن، ادبیات همگانی نیز گفته می شود. اگر چه بررسی تاثیر پذیری و تاثیر گذاری ادیبان بر یکدیگر، موضوع جدیدی در ادبیات مشرق زمین نبوده و این موضوع از دیر باز در محافل ادبی مورد بحث و بررسی بوده، اما ادبیات تطبیقی به معنای امروزی را می توان محصول توسعه نقد ادبی (از جمله نقد روان شناختی و شخصیت) و دیگر علوم ادبی دانست که در فرانسه (به ویژه از زمان ویکتور هوگو به بعد) متولد شده و این کشور را می توان پیشگام بررسی ها و پژوهش های تطبیقی میان ادبیات های گوناگون و شاعران و ادیبان از فرهنگ ها و زبان های گوناگون توصیف نمود.
اکنون این رشته از مهمترین رشته های پژوهشِ ادبی در دنیای امروز به شمار رفته و بیش از دو سده است که در دانشگاه های دنیا تدریس شده و بسیاری از ادب پژوهان از زاویه تاثیر گذاری متون ادبی، شاعران، رمان نویسان و … بر ادب پژوهانِ پس از خود از دیگر فرهنگ ها و ادبیات های جهانی سخن گفته و ادبیات تطبیقی را مورد عنایت قرار می دهند. آنچه به توسعه و رشد ادب تطبیقی و تاثیرپذیری بیش از پیش ادیبان از دیگر فرهنگ ها و ملل کمک یر پذیری ژرف توجه داشته و به آن پرداخته اند.
محمدجواد گودینی؛ پژوهشگر و استاد دانشگاه
فهرست منابع:
۱- ابن خلکان، أحمد بن محمد بن أبی بکر، وفیات الأعیان و أنباء أبناء الزمان، بیروت، دار الثقافة
۲- ابوالعلاء المَعَرِّی، رسالة الغفران، بیروت، دار الهلال
۳- حسین، طه، مع المتنبی، قاهره، دار المعارف
۴- سیوفی، عصام، العوامل السیاسیة فی شعر أبی الطیب المتنبی، بیروت، دار الفکر اللبنانی ۱۹۸۱
۵- شامی، یحیی، موسوعة شعراء العرب، بیروت، دار الفکر العربی ۱۹۹۹
۶- قادری، تیمور (ترجمه)، تاریخ اسلام کمبریج، تهران، انتشارات امیر کبیر ۱۳۸۳
۷- محفوظ، حسین علی، متنبی و سعدی، تهران، چاپخانه حیدری ۱۳۳۶
۸- یاسمی، رشید (تصحیح)، دیوان مسعود سعد سلمان، تهران، انتشارات امیر کبیر 1362
۹- یوسف فران، ممد، أبوالطیب المتنبی نشید الصحراء الخالد، بیروت، دار الکتب العلمیة