اقتصاد۲۴– در عصر حاضر نوع دوستی، مدارا و ارزشهای اخلاقی و انسانی به یکی از حلقههای مفقوده جدی در زیست بین المللی و مناسبات انسانی، تبدیل شده است. در شرایطی که قدرتهای بزرگ در شعار و عمل «اولویت را به کشورهای خود میدهند»، امنیت، رفاه و ثبات را تنها برای مردم خود میخواهند و بی توجه به ارزشها و خواست ملتهای دیگر، بر طبل منافع ملی خودخواهانه میکوبند، به نظر میرسد جامعه بین المللی به بیش از هر زمان دیگری محتاج یک ترمیم اخلاقی و معنوی است. در واقع ملتهای جهان نیازمند یک ابرالگوی فرهنگی هستند که در آن حرفی از خودخواهی، خودبینی صرف و لزوم خودیاری نباشد و به جهان رنگ و لعاب اخلاقیتر و انسانیتر بدهد.
بر این اساس با جرأت میتوان گفت «آیین نوروز» به واسطه ارتباط مستقیم با طبیعت و حیات و ویژگیهای عام انسانی و جهانی خود از این پتانسیل برخوردار است و میتواند به یک عامل فرهنگی اثرگذار در عرصه روابط بین الملل تبدیل شود. رسم و آیین نوروز یکی از نمادهای فرهنگ کهن ایرانی است که با وجود آنکه زمان زیادی از عمر آن میگذرد، همچنان پابرجا مانده و سنتها و هنجارهای نهفته در آن از نسلی به نسل دیگر منتقل شده است. تاکید بر ارزشهای اخلاقی، ترویج و تحکیم روابط انسانی و نوع دوستی، اهمیت دادن به طبیعت و محیط زیست، باور به امکان پذیری تغییر و بهتر شدن و تاکید بر بهداشت و پاکیزگی از ویژگیهای برجسته فرهنگ نوروز است که به آن قابلیت اثرگذاری جهانی میبخشد.
البته این ادعایی نیست که تنها ایرانیان به آن باور داشته باشند؛ اهمیت و پتانسیلهای تأثیرگذاری این آیین به اندازهای است که در ۴ اسفند ۱۳۸۸ (۲۳ فوریه ۲۰۱۰ میلادی) مجمععمومی سازمان ملل متحد با تصویب قطعنامهای روز ۲۱ مارس را به عنوان «روز جهانی نوروز» به تصویب رساند. بدین ترتیب برای نخستین بار در تاریخ این سازمان نوروز به عنوان مناسبتی بینالمللی به رسمیت شناخته شد.
پیش از آن نیز پرونده نوروز در مهرماه ۱۳۸۸ توسط ۷ کشور تمدنی حوزه نوروز (ایران، جمهوری آذربایجان، هند، قرقیزستان، پاکستان، ترکیه و ازبکستان) در فهرست جهانی میراث فرهنگی ناملموس یونسکو به ثبت رسید و البته در سال ۱۳۹۳ با تقاضای الحاق ۵ کشور دیگر (افغانستان، عراق، قزاقستان، تاجیکستان و ترکمنستان) ثبت مجدد شد؛ فرایندی که حکایت از ظرفیتهای بزرگ این رخداد در پیوند ملتها دارد.
نوروز، به عنوان یک عید باستانی در تاریخ و فرهنگ ملل منطقه جایگاه ویژهای را داشته و دارد؛ کشورهای حوزه نوروز از سالیان دور روابط تاریخی و دیرینهای را در زمینههای گوناگون با یکدیگر داشتهاند و هر چند در سالهای اخیر روابط آنها دچار فراز و فرودهای مختلفی بوده، اما عید نوروز، همچنان بهانه و دستاویزی برای تحکیم دوستیها و گسترش روابط میان ملتها و کشورهای منطقه است. نوروز نوید بخش این پیام انسانی است که میتوان همراه با طبیعت تمام سردیها، خصومتها و مشکلات را کنار گذاشت و همه چیز را از نو ساخت. میتوان همچون مادر طبیعت مهربان بود و بخشندگی و توسعه و رفاه را نه فقط برای یک ناحیه و قوم محدود و مشخص، که برای همه انسانها و موجودات خواست.
بیشتر بخوانید: هشدار اوپک درباره ریسک ناشی از جنگ اوکراین