اقتصاد۲۴- در شرایطی که اغلب اخبار، گزارشها و تحلیلهای رسانهای در ایران معطوف لایههای بیرونی و سطحی رخدادهاست، پیدا کردن افرادی که بتوانند از لایههای سطحی رخدادها عبور کرده و در عمق حوادث و اخبار سیر و غور کنند، کار دشواری است. کمال اطهاری یکی از چهرههایی است که تلاش میکند، قطعات مختلف پازل مسائل را کنار هم بگذارد و با فاصله گرفتن از تصویر ابتدایی، تحلیلی ژرفتر ارایه کند. چهرهای که بهطور مشخص از ابتدای دهه ۷۰، راوی داستانهای توسعه و در عین حال جریانات ضد توسعه در ایران است.
کمال اطهاری در گفتگو با «تعادل» با بازخوانی نظام تصمیمسازیهای دولت سیزدهم از ظهور نئوفئودالیسم در ایران صحبت میکند و پایههای این ساختار را ناشی از انزواجویی و رانتخواری میداند. اطهاری دولتهای پسااصلاحات را دولتهایی معرفی میکند که هیچ کدام برنامهای برای توسعه نداشتهاند و اساسا دولتهای توسعه بخش نبودهاند. این روایتگر توسعه ایرانی، وظیفه روشنفکران و فعالان مدنی را در این برهه حساس بسیار کلیدی ارزیابی میکند و معتقد است این گروهها باید مردم و افکار عمومی را متوجه فاصله بعید دولت با توسعه کنند تا در بزنگاهها تصمیمات معقولتری اتخاذ کنند.
**در شرایطی با شما گفتگو میکنیم که از یک طرف برنامه هفتم توسعه و بودجه ۱۴۰۳ ارایه شده و از سوی دیگر، بروز برخی مفاسد هنگفت مانند فساد چای گیت، افکار عمومی ایرانیان را درگیر خود ساخته است. شما این فضای خاص را چطور تحلیل میکنید؟
مدتی قبل مصاحبهای با یکی از پایگاههای خبری داشتم که تیتری با عنوان «برنامه هفتم ضد توسعه و محل جولان نئوفئودالیسم رانتی علیه اقتصاد دانشبنیان» زده بود. سازمان برنامه و بودجه کشور پس از مدتی پاسخی به این مطلب داد و مدعی شد که واژگان «نئوفئودالیسم» در مورد سیاستهای دولت سیزدهم صادق نیست. (نقل به مضمون) این جوابیه سیاستهای نئوفئودال را سیاستهایی دانسته بود که قصد دارد به اقتصاد جهانی بپیوندد؛ همچنین از منافع طبقاتی مثل اشراف و… دفاع کند و در نهایت هم در این جوابیه درخواست کرده بودند منتقدان برنامه هفتم، واژگان دقیقتری به کار بگیرند تا باعث تشویش اذهان عمومی نشوند. اما باید توجه داشت ساختاری که مدام واژگان نادقیقی را به کار میبرد و باعث تشویش اذهان عمومی میشود، دولت است. مثلا در این دولت سند تحول مردمی منتشر شده، اما تحولی مشاهده نشده است. یا قول تولید سالی ۱ میلیون واحد مسکونی داده شده، اما به این وعده عمل نکرده است.
بیشتر بخوانید: فسادهای دبش دیگری در راه هستند/ چایهای فاسد سال ۸۶ با اسکورت به کجا منتقل شدند؟