20 / 05 /1404
بحرانهای نظامی مثل جنگ، فراتر از میدان نبرد، ساختارهای اجتماعی جوامع مدرن را دستخوش تغییرات عمیقی میکنند. گاهی این بحرانها باعث اتحاد و همبستگی بیشتر مردم میشوند و گاهی شکافهای اجتماعی را عمیقتر میکنند. در این پیچیدگی، دانشگاهها و جامعه علمی به عنوان نهادهای کلیدی، نقش مهمی در بازسازی اعتماد اجتماعی و حفظ انسجام ایفا میکنند. در گفتوگو با دکتر حسن بشیر استاد دانشگاه امام صادق(ع)، به بررسی دقیق تأثیرات جنگ بر جامعه و وظایف دانشگاهها در این شرایط بحرانی پرداختیم.
از نظر جامعهشناسی بحرانهای نظامی مثل جنگ چگونه انسجام یا شکاف اجتماعی را در جوامع مدرن دچار تغییر میکند؟!
بحرانهای نظامی مانند جنگ مستقیم در هر جامعهای میتواند به شیوههای مختلف تاثیرات اجتماعی و سیاسی به وجود آورد. بنابراین، نمیتوان یک نسخه واحدی در این زمینه ارائه کرد. یکی از دلایل آن پیچیدگی اجتماعی-تاریخی جامعه مورد هدف است. البته در شرایط کنونی علیرغم تفاوتهای نه چندان کم بین جوامع مدرن و جوامع سنتی یا نیمه سنتی-نیمه مدرن، میتوان تاثیرات جنگ در رابطه با ایجاد انسجام یا شکاف اجتماعی را مورد مطالعه عمیق قرار داد. البته آنچه که در اینجا مورد توجه بیشتر است نه تنها بحث انسجام یا شکاف اجتماعی، بلکه نقش جامعه دانشگاهی در بازسازی اعتماد جامعه است که یک امر پیچیده و چند بُعدی است. بنابراین، برای پاسخ به این سوال به دو بحث مهم تاثیر جنگ بر انسجام یا شکاف اجتماعی اشاره میکنم.