۱۴۰۳/۰۱/۲۶ ۱۲:۱۲
پرسش:
آیا این درست است که شیخ جعفر کاشف الغطاء کسی بود که فتوایش ۶۰۰ هزار کیلومتر از خاک ایران را بر باد داد؟ آیا او بود که فتحعلى شاه را به جنگ با روسها تشویق کرد و به شاه اطمینان داد که با توسل و قدرتهای ماوراءالطبیعه، پیروزى را نصیب سپاه ایران خواهد کرد؟ و در آن جلسه، تنها میرزا ابوالقاسم قائممقام فراهانی مخالف بوده و سرانجام فتحعلی شاه، عباس میرزا را که مخالف این جنگ نابرابر بوده، با لشکری ضعیف و فاقد تجهیزات کافی، به جنگ روسهای مجهز و مسلح به توپ و سلاحهای سنگین میرسد و ماجرا به شکست ایران و امضای عهدنامه معروف ترکمانچای و جدایی هجده شهر از ایران میانجامد.
پاسخ:
این متن، آمیزهای از راست و دروغ است و این شگرد کسانی است که نمیتوانند سخن باطل خود را ترویج کنند؛ پس آن را با برخی حقایق درمیآمیزند تا مخاطبان خود را به پذیرش آن وادار کنند و به فرموده امام علی علیهالسلام: «پارهاى از حق و پارهاى از باطل در هم مىآمیزند و در چنین حالى، شیطان بر دوستان خود مستولى میشود». (1)
شیخ جعفر کاشف¬الغطاء از بزرگترین علمای شیعه و مرجع تقلید در عصر قاجار بوده است. سازندگان این متن، میخواهند جایگاه روحانیت شیعه را تضعیف کنند و اینگونه وانمود کنند که علمای شیعه، افرادی ناآگاهاند که تصمیماتشان باعث ضرر و زیان زدن به کشور میگردد.
برای روشن شدن نقش مرحوم کاشف¬الغطاء در جنگهای ایران و روس، توجه به چند نکته حائز اهمیت است:
یکم: ایران و روس، دو دوره به جنگ با یکدیگر پرداختند: دوره اول، بین سالهای 1219 تا 1228 ھ.ق، رخ داد و با عهدنامه گلستان پایان یافت. ولی دوره دوم جنگهای ایران و روس، بین سالهای 1241 تا 1243 ھ.ق، رخ داد و با عهدنامه ترکمانچای خاتمه یافت.
دوم: کاشف¬الغطاء در سال 1227 یا 1228 فوت کرده و در زمان دوره دوم جنگهای ایران و روس، اصلاً زنده نبوده است. پس حکم یا اذن جهاد مرحوم کاشف¬الغطاء، مربوط به دوره اول جنگهای ایران و روس است. هرچند مرحوم اقبال آشتیانی در بحث جنگهای ایران و روس، هیچ نامی از کاشف¬الغطاء نبرده است. (2)