اقتصاد۲۴- بازار سرمایه ایران پس از موجی از تحولات سیاسی، امنیتی و اقتصادی در هفتههای اخیر، حالا با چالشهای عمیق تری از صرفا افت شاخص یا تشکیل صفهای فروش مواجه است. برخلاف بحرانهای متعارف که از دل عملکرد ضعیف شرکتها یا ناکارآمدی سیاستهای اقتصادی پدید میآیند، اینبار منشأ بحران، ریشه در تنشهای نظامی و فضای پرابهام ژئوپلیتیک دارد.
از همین رو، تحلیل گران معتقدند نسخههای معمول برای کنترل بازار، مانند تغییرات در دامنه نوسان یا افزایش حجم مبنا، دیگر پاسخ گوی شرایط کنونی نیستند و حتی ممکن است در برخی موارد باعث تشدید سردرگمی و بی اعتمادی سرمایه گذاران شوند. در این میان، آنچه بیش از همیشه اهمیت دارد، نگاه به بازار سرمایه نه صرفا به عنوان تابلوی معاملات روزانه، بلکه به عنوان بخش مهمی از زیرساختهای اقتصادی کشور است؛ زیرساختی که در روزهای اخیر مانند بسیاری از نقاط استراتژیک، در معرض تلاطمهای غیرمنتظره قرار گرفته و اکنون نیازمند بازسازی اعتماد، تزریق نقدینگی هدفمند و رفع ریشهای ریسکهای سیستماتیک است. در ادامه گفتوگو با دو تحلیلگر بازار سرمایه، ابعاد این نیاز فوری را واکاوی کردیم.
محمد خبری زاد، تحلیلگر بازار سرمایه، با اشاره به باز شدن دامنه نوسان و افزایش حجم مبنا، این سیاستها را در وضعیت فعلی بازار ناکارآمد توصیف کرد و گفت: «وقتی حجم مبنا را بالا میبرند و هم زمان دامنه نوسان را باز میکنند، اتفاقی میافتد که به ظاهر همهچیز را خوب نشان میدهد، اما در عمل اثر مثبتی ندارد. یعنی ممکن است یک سرمایه گذار، سهم خود را با قیمتی پایین بفروشد، اما قیمت پایانی سهم تغییر نکند. مثلا فرض کنید سهمی مثل بانک ملت در ۲۲۰ تومان صف فروش باشد، اما در صورت باز بودن دامنه، معاملات روی ۱۸۰ تومان هم انجام شود. در این صورت قیمت واقعی از نگاه بازار همان ۱۸۰ تومان است، نه قیمت پایانی.»