بیگ بنگ: در میان قریب به 60 بارش شهابی سال، بارش برساوشی که در شبهای بیست و یکم و بیست و دوم مرداد هر سال به اوج خود میرسد از همه معروفتر و محبوبتر است؛ نه بهدلیل اینکه تعداد شهابهایش از همه بیشتر است، بلکه بهدلیل زمان به اوج رسیدن شهابهایش و هوای مطبوع شبهای گرم تابستان در نیمکره شمالی زمین به همراه احتمال بالای صافبودن آسمان شبهای تابستان در کنار فصل تعطیلی دانشگاهها و مدارس موجب شده تا همواره شهابهای بارش شهابی برساوشی مشتری بیشتری از بارشهای شهابی دیگر سال داشته باشد.بارش شهابی چیست؟
رد نورانی حاصل از ورود ذرات میان سیارهای بسیار ریز در ابعاد میلیمتر و حتی کوچکتر به جو زمین موجب پدیداری شهابها در آسمان شب میشود. از آنجا که سرعت حرکت این ذرات در مسیر گردش به دور خورشید در فضای تقریبا خلا بین سیارهها حدود 30 تا 70 متر در ثانیه است، وقتی وارد جو زمین میشود بر اثر اصطکاک شدید با مولکولهای هوا میسوزد و اتمهای آن ناحیه از جو را یونیده میکند. نتیجه این برهمکنشها بهصورت ردی درخشان در آسمان شب دیده میشود. تقریبا هر شب در هر ساعت حدود پنج شهاب پراکنده در آسمان تاریک نواحی بیابانی و کوهستانها دیده میشود که حاصل برخورد همین ذرات سرگردان منظومه شمسی با جو است. اما در برخی شبهای سال مشاهده میشود که برخی شهابها گویی از نواحی مشخصی در آسمان بهطرف زمین میآید و به همین ترتیب تعدادشان هم افزایش پیدا میکند. این شهابها عمدتا بقایای بهجامانده از مسیر گردش دنبالهدارها به دور خورشید است؛ دنبالهدارهایی که در بخشی از مدارشان با مدار گردش زمین به دور خورشید برخورد میکنند و در نتیجه گاهی وضع دیدهشدن شهابها در آسمان با اوقات دیگر متفاوت میشود. توجه داشته باشید معنی اصطلاح بارش شهابی (Meteor Shower) به این معنی نیست که شهابها از آسمان در زمان اوج بارش مثل باران میبارد؛ هرچند یکی دو بار در طول تاریخ گویا واقعا رویدادی شبیه به این رخ داده است!
از کجا بفهمیم قرار است چند شهاب ببینیم؟بارش «برساوشی» یعنی چه؟وضع شهابهای بارش برساوشی امسالمنجمان آماتور و رصد شهابهامکان مناسب برای تماشای شهابهاکاظم کوکرم / مدرس نجوم رصدی