بیش از ۷۰ درصد سبد انرژی به گاز وابسته شده است و ادامه این روند، ناترازی انرژی را تشدید میکند. باید هرچه سریعتر به سمت تنوعبخشی حاملهای انرژی حرکت کنیم
جوان آنلاین: ناترازی گاز از یک مفهوم فنی در ادبیات انرژی خارج و به مسئلهای تبدیل شده است که آثار آن را میتوان از شبکه تأمین سوخت نیروگاهها و صنایع تا الگوی مصرف بخش خانگی مشاهده کرد. با این حال، تقلیل این وضعیت به شکاف میان تولید و مصرف، بیش از آنکه به فهم مسئله کمک کند، بخشی از واقعیت را پنهان میسازد، زیرا آنچه امروز در قالب ناترازی خود را نشان میدهد، حاصل برهمکنش مجموعهای از سیاستها، اولویتها و تصمیماتی است که طی دهههای گذشته ساختار مصرف و ترکیب سبد انرژی کشورمان را شکل دادهاند و طبعاً در چنین وضعیتی، بحث ناترازی صرفاً به میزان تولید گاز محدود نمیشود و موضوعاتی همچون جایگاه گاز در سبد انرژی کشور، نحوه تخصیص این حامل به بخشهای مختلف مصرف، نسبت میان الزامات رفاهی و ملاحظات اقتصادی، میزان اثربخشی نظام تعرفهگذاری، ضرورت بهینهسازی مصرف و نقش فناوری در مدیریت تقاضا را نیز دربر میگیرد. از سوی دیگر، افزایش سهم گاز در تأمین انرژی کشور و محدود ماندن سهم سایر حاملهای انرژی، دغدغههایی را درباره مسیر طی شده و الزامات پیشروی حکمرانی انرژی مطرح کرده است. سعید پاکسرشت، مدیر برنامهریزی تلفیقی و عضو اصلی هیئتمدیره شرکت ملی گاز ایران در گفتوگوی مشروح با «جوان» از چرایی شکلگیری این وضعیت، خطاهای سیاستگذاری در حوزه انرژی، چالشهای توسعه گازرسانی، نسبت میان رفاه و اقتصاد انرژی، نقش تعرفهها در مدیریت مصرف و برنامههای جدید شرکت ملی گاز برای اصلاح الگوی مصرف سخن گفته است که در ادامه میخوانیم.
اگر بخواهیم از سطح مسائل روزمره و مقطعی عبور کنیم و با نگاه راهبردی به آینده صنعت گاز کشور بنگریم، به نظر میرسد مجموعهای از چالشهای انباشته شده در حوزه تولید، مصرف، سرمایهگذاری، سبد انرژی و امنیت تأمین انرژی در حال اثرگذاری بر این صنعت هستند. با توجه به مسئولیت شما در حوزه برنامهریزی تلفیقی و ترسیم افقهای میانمدت و بلندمدت، چه ارزیابی از مهمترین چالش پیشروی صنعت گاز دارید؟
اگر بخواهیم واقعبینانه و بدون تعارف صحبت کنیم، مهمترین مسئلهای که امروز باید درباره آن سخن گفت، ناترازی انرژی است، مدیریت برنامهریزی وظیفه دارد آینده را رصد کند، روندها را ببیند و برای عبور از چالشها برنامه ارائه دهد. بنابراین وقتی به وضعیت کنونی نگاه میکنیم، میبینیم مسئله ناترازی مهمترین موضوعی است که باید برای آن راهحل پیدا کنیم. البته برای فهم ناترازی باید ابتدا ریشههای آن را شناخت، چراکه انرژی برای اقتصاد کشور حکم خون در رگهای یک موجود زنده را دارد و صنعت، تولید، اشتغال و رشد اقتصادی بدون انرژی امکانپذیر نیست، به همین دلیل کشورهای مختلف تلاش میکنند سبدی متنوع از منابع انرژی در اختیار داشته باشند تا بتوانند نیازهای خود را تأمین کنند و در این سبد معمولاً انرژیهای فسیلی، انرژی هستهای، انرژیهای تجدیدپذیر و سایر منابع انرژی در کنار یکدیگر قرار میگیرند، اما در کشور ما به دلایل مختلف، سهم گاز طبیعی در این سبد به شکل قابل توجهی افزایش یافته است و اکنون بیش از ۷۰درصد نیاز انرژی کشور از طریق گاز تأمین میشود.
یعنی این وابستگی گسترده یکی از عوامل اصلی ناترازی است؟