۱۴۰۳/۰۱/۲۰ ۱۷:۵۶
پرسش:
در کدام آیه از قرآن، حکم نجاست سگ بیان شده است؟
پاسخ:
مسئله نجاست سگ یکی از مسائل فقهی هست که در جامعه امروزی اطلاع از چگونگی آن برای بسیاری حائز اهمیت گشته است و پرسشهای زیادی در این زمینه مطرح میشود؛ ازجمله این پرسشها این است که آیا در قرآن سخن از نجاست سگ وجود دارد؟ اگر سگ نجس هست پس چرا در قرآن از نجاست سگ سخنی نیامده است؟ آیا نجس دانستن سگ سبب نادیده گرفتن حقوق سگ بهعنوان یک حیوان نمیشود؟ مگر میشود سگ با این وفاداریاش نجس باشد؟ قرآن بانام بردن از سگ اصحاب کهف، از این حیوان تمجید کرده است و …
سگ در قرآن
در قرآن کریم در سه مورد از سگ سخن به میان آمده است که عبارتاند از:
1. سگ اصحاب کهف
خداوند در سوره کهف در مورد سگ اصحاب کهف چنین میفرماید: «…سگشان بر آستانهی غار، دو دست خود را دراز کرده بود.»(1) آنچه از این آیه برداشت میشود، این است که اصحاب کهف سگ نگهبانی را همراه داشتند و آن سگ در دهانه غار آرمیده بود. در این آیه هیچگونه اشارهای به طهارت و نجاست سگ نشده است.
نکته قابلتوجه در این آیه شریفه، این است که سگ اصحاب کهف در دهانه غار خوابیده بوده است نه در داخل غار و در کنار اصحاب ک>
قرآن کریم در بلعم باعورا (دانشمند منحرف) میفرماید: «و اگر مىخواستیم حتماً (مقام) او را بهوسیله آن آیات (بهاجبار) بالا مىبردیم و لکن او (را طبق سنّت اختیار بشر در انتخاب راه، آزاد گذاشتیم و او) به پستى گرایید و دل بر زمین بست و از هواى خود پیروى نمود، پس داستان او داستان سگ تشنه یا خسته است که اگر بر او حمله برى زبان درآورد و اگر رهایش کنى بازهم زبان درآورد (این شخص را تهدید کنى یا نصیحت یکسان است). این داستان گروهى است که آیات ما را تکذیب کردند. پس این داستان را بازگو کن، باشد که بیندیشند.»(2)
در این آیه، سخن از یک عالم دانشمند است که ابتدا در مسیر حق بود، بهگونهای که بهطور طبیعی و عادی کسى انتظار انحراف او را نداشت، ولی دنیاپرستى و پیروى از هواى نفس او را به سقوط کشاند. این شخص را به سگ تشبیه کرده میفرماید: ﴿ فَمَثَلُهُ کَمَثَلِ اَلْکَلْبِ إِنْ تَحْمِلْ عَلَیْهِ یَلْهَثْ أَوْ تَتْرُکْهُ یَلْهَثْ ﴾. چهبسا بتوان وجه شبه آن را درشدت هواپرستى و چسبیدن به لذات جهان مادی جستجو کرد که شدت هواپرستی در انسان، وی را همچون یک «سگ هار» میکند که براثر بیمارى هارى، حالت عطش کاذب به او دست میدهد و در هیچ حال سیراب نمیشود.
در این آیه نیز از طهارت یا نجاست سگ، سخنی به میان نیامده است.