26 بهمن 1397
با خروج ایالات متحده آمریکا از برجام، این پرسش اساسی در افکار عمومی شکل گرفت که: منافع ایران برای ادامه حضور در این معاهده چیست و بر چه پایههایی استوار است؟ اینگونه بود که نگاهها به سمتوسوی کشورهای اروپایی متمرکز شد تا عکس العمل آنها را در برابر رفتار آمریکاییها مشاهده کنند.
چهار برنامه اصلی کشورهایی اروپایی برای استمرار برجام را می توان بهاختصار و به ترتیب شامل موارد زیر دانست:
۱) طرح ارتباط مستقیم با بانک سرمایه گذاری اروپا؛
۲) طرح ارتباط مستقیم بانک های مرکزی ایران و کشورهای اروپایی؛
۳) طرح SPV؛
۴) سازوکار اینستکس (INSTEX).
قدرت های اروپایی در گام اول، طرح ارتباط مستقیم با بانک سرمایه گذاری اروپا را مطرح کردند که به دلیل ساختار وابسته بانک سرمایه گذاری، این طرح در نقطه شروع با شکست مواجه شد. بر اساس این طرح قرار بود تعاملات بانکی و ارزی از طریق بانک سرمایه گذاری اروپا صورت گیرد و در عمل، این بانک بهعنوان کارگزار اجرایی ایفای نقش کند.