مرضیه امیری
عصراقتصاد: ایران سرزمینی پهناور و مهد پرورش اسب و مبدا نژادهای گوناگونی است و افراد زیادی از چندین هزار سال قبل، علاقه مند به پرورش و رام کردن اسب بودند و در سوارکاری، چاپار، چوگان بازی و به ویژه در جنگ ها از آن استفاده می کردند. برای ایرانیان که به عنوان نخستین رام کنندگان و پروش دهندگان اسب دنیا محسوب می شوند؛ پنج نژاد به عنوان میراث به جای مانده است. بنا به گفته پرورش دهنده اسب ایرانی نژاد ترکمن، آمار دقیقی درباره تعداد اسب های موجود در کشور وجود ندارد و تا کنون هیچ سازمانی نتوانسته آماری درباره اینکه چند رأس اسب در کشور وجود دارد، اعلام کند، همچنین میزان سرمایه گذاری در این بخش مشخص نیست.
جواد سیاحی کاشی، پرورش دهنده اسب ایرانی نژاد ترکمن گفت: برای ایرانیان به عنوان نخستین رام کنندگان و پروش دهندگان اسب دنیا پنج نژاد به عنوان میراث به جای مانده است. یکی از آنها نژاد اسب ترکمن است که به اسب رزم ایران شهرت دارد؛ زیرا اسب سپاه ایران بوده و به عنوان لجستیک ارتش در لشکرکشی ها شرکت می کرده است؛ در شمال و دشت های استان گلستان نیز استقرار داشته و دارد تا جایی که نام آن منطقه (استرباد) از نام اسبان گرفته شده بود و اکنون نیز کانون پرورش این نوع نژاد است.
وی افزود: اسب ترکمن 2 زیر تیره دارد. یکی «آخال تکه» که از نظر شکل ظاهری بلند، باریک، کشیده و ظریف بوده و به اصطلاح پرورش دهندگان یک لاتر است و برای تاخت و تاز در خط راسته مناسب است و در گذشته برای چاپار از آن استفاده می کردند و زیر تیره دیگر آن «یموت» است که از زمان جنگ آشوریان با مادها از ترکیب تیره یاد شده با ژن دیگر اسبان فلات ایران، تولید و پرورش یافته است. زمانی که آشوریان وارد هگمتانه شدند مادها برای بازپس گیری هگمتانه به اسب برتر نیاز داشتند برای همین تلاش کردند اسب یموت را تولید و طی 150 سال دوران جنگ، این اسب را پرورش دادند که اکنون نژاد ویژه ای به شمار می آید. اسب یموت استخوان بندی محکمی دارد و زیر یا اندام حرکتی آن بسیار قوی بوده و باصطلاح پرورش دهندگان دو لاتر است. در حمله به دشمن و مانورهای سخت و سنگین، پیچ تند و پرش های ناگهانی روی خندق و رودخانه قابلیت بسیار و مقاومت بالایی دارد. مسافت زیاد را با جیره جنگی طی می کنند و تاب آوری خوبی دارند.