اقتصاد۲۴- ناترازي انرژي در ايران، بهويژه در حوزههاي بنزين، برق، آب و گاز، به يكي از چالشهاي اساسي اقتصادي و اجتماعي كشور بدل شده است كه اين ناترازيها به دلايل مختلفي از جمله سياستهاي نادرست دولتي و مصرف بيرويه و ناتواني در ارتقاي فناوري برميگردد. ناترازي انرژي در ايران بهويژه در حوزههاي بنزين، برق و گاز يكي از چالشهاي اساسي كشور است كه نيازمند راهكارهاي جامع و مداومي است. ارتقاي فناوري، بهبود كارايي توليد و توزيع و مديريت مصرف ميتواند به بهبود اين وضعيت كمك كند و براي دستيابي به اين هدف، نياز به همكاري دولت، صنايع و جامعه بهطور كلي وجود دارد.
آنگونه كه كارشناسان اقتصادي ميگويند در بخش ناترازي بنزين موارد متعددي از جمله افزايش تعداد خودروها و وابستگي شديد به حملونقل جادهاي باعث افزايش مصرف بنزين در كشور شده و اين موضوع به تقاضاي بيش از عرضه اين محصول انجاميده است به گونهاي كه ميزان واردات بنزين در سال گذشته بالغ بر ۲ میلیارد دلار بود و در سال جاري هم تا پايان سال رقم سه ميليارد دلار مطرح شده است. در كنار اين موضوع تخصيص يارانههاي سنگين به سوخت نيز عامل ديگري است كه باعث شده قيمت بنزين در داخل كشور نسبت به بازارهاي جهاني بسيار پايينتر باشد كه اين امر منجر به افزايش مصرف بيرويه و قاچاق سوخت نيز شده، اين در حالي است كه سرمايهگذاري در بهروزرساني و بهبود فناوري پالايشگاهها ميتواند به افزايش توليد داخلي بنزين كمك كند. از دلايل ناترازي برق نيز ميتوان به رشد جمعيت، توسعه صنعتي و افزايش مصرف خانگي اشاره كرد كه منجر به فشار بر شبكههاي برق و ايجاد ناترازي در تامين برق شده است. همچنين تجهيزات قديمي و ناتواني در ارتقا و نگهداري مناسب آنها باعث كاهش كارايي و افزايش ضايعات در توليد و توزيع برق نيز شده ضمن آنكه ناتواني در بهرهبرداري از منابع انرژي تجديدپذير مانند باد و خورشيد، باعث وابستگي بيشتر به منابع سنتي و ايجاد ناترازيها شده است.
در حوزه گاز هم رشد صنايع و افزايش مصرف خانگي باعث افزايش تقاضاي گاز شده است و مشكلات فني و فناوري در استخراج و توليد گاز نيز كاهش توليد و ايجاد ناترازيها را به دنبال داشته ضمن آنكه ناتواني در توسعه زيرساختهاي لازم براي انتقال و توزيع گاز، باعث كاهش كارايي و ايجاد ناترازيها شده است كه نيازمند سرمايهگذاري در توسعه ميادين گازي و بهكارگيري فناوريهاي نوين براي افزايش توليد گاز در كشور هستيم. روزنامه اعتماد به تازگي فراخواني را براي استفاده از نظريات كارشناسي پيرامون موضوع ناترازي ارايه كرد و آنچه در پي ميآيد، صحبتهايي است كه سيد مرتضي افقه، اقتصاددان با تمركز بر ناترازي در حوزه انرژي داشته و به صورت متني در اختيار خوانندگان قرار ميگيرد.