اقتصاد۲۴ – طی روزهای گذشته خبرهای ضد و نقیضی درباره آبگیری سد چمشیر منتشر شد. در نهایت خبر آبگیری این سد تکذیب شد، اما گفته میشود به زودی قرار است این سد با وجود مخالفتها آبگیری شود.
به گزارش فراز، آبگیری سد چمشیر اگرچه اثرات مخرب زیست محیطی به همراه دارد، اما به نظر میرسد آثار مخربی که برروی محوطههای باستانی و میراث فرهنگی موجود در منطقه برجای میگذارد، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. ۱۴۰ محوطه باستانی در حوزه آبگیر سد چمشیر وجود دارد که در صورت آبگیری این سد همگی تخریب شده و به زیر آب میروند. قدمت برخی از این محوطهها به دوران پارینه سنگی بازمیگردد. محوطههای باستانی که قرنها پابرجا باقی مانده و میراث نیاکانمان هستند، با ندانم کاری مسئولان در خطر تخریب کامل قرار دارند.
به نظر میرسد از دست رفتن محوطههای باستانی اهمیت چندانی برای مسئولان دولتی میراث فرهنگی ندارد. پژوهشکده میراث فرهنگی هم بعید است که حتی در صورت دریافت بودجهای کلان قادر باشد ۲۱ محوطه باستانی را طی ۳۴ روز کاوش کند. گفتنی است پیش از این کاوش ۹ محوطه باستانی دوسال طول کشیده است. عجیبتر آن است که از ۱۴۰ محوطه باستانی ۳۰ محوطه حائز اهمیت فرهنگی شناسایی شده است.
این در حالی است که برخلاف تصور همگان کاوشهای باستان شناسان آنقدرها هم بی خطر نیست بلکه میتواند آسیبهای جدی به آثار باستانی وارد کند. حال که قرار است همه محوطهها زیر آب بروند چه اهمیتی دارد؟ تمامی محوطهها نیز بر اثر کاوش تخریب شوند، کسی خبردار نمیشود. از سوی دیگر رودخانه زهره بر بستر نمکی جریان دارد، چگونه ممکن است از آبگیری این سد، آب شرب شیرین برای مردم منطقه تامین شود؟ به نظر میرسد تنها نکته مهم در این میان بودجه و پولی است که برای پروژه دریافت شده است. اثرات زیست محیطی و تخریب محوطههای باستانی آن کوچکترین اهمیتی ندارد.
محمد درویش، کنشگر محیط زیست به در همین پیوند به «فراز» گفت: ارزیابی زیست محیطی آبگیری از سد چمشیر در سال ۸۸ انجام شد. در آن زمان این ارزیابی مشکلات بسیاری داشت. به همین روی رییس سازمان حفاظت از محیط طی نامهای به رییس جمهور درخواست کرد با توجه به مشکلات موجود در ارزیابی آبگیری سد چمشیر، این اقدام به تاخیر بیفتد.
او افزود: باید بررسی شود که آبگیری از سد چمشیر خطری دارد یا خیر. شواهد جدید زمینشناسی نشان میدهد در زمان مطالعات سد، در تشخیص بخشی از سازند گچساران اشتباه بزرگی صورت گرفته و از لایههای عمیق نمکی که در بستر وجود دارد، غافل ماندند. ۷۰ درصد مخزن سد روی سازند گچساران است. این سازند یکی از سازندهایی است که بهشدت به انحلال نمک حساس است. زمینشناسان پیشبینی میکنند با توجه به اینکه این سازند گچی-نمکی است، به محض اینکه گچها حل شوند نمکها هم حل خواهند شد و با یک شرایط بحرانی و خطرناک مواجه خواهیم شد. برای کشاورزی نیز آبگیری سد چمشیر فایدهای نخواهد داشت. شرب مناطق جنوبی از هندیجان تا بوشهر، توسعه کشاورزی به میزان ۴۰ هزار هکتار در دشت لیراوی است.