
هیبتالله نژندیمنش، دانشیار حقوق بینالملل دانشگاه علامه طباطبائی و کارشناس حقوق بینالملل طی یادداشتی برای میزان که نسخه انگلیسی آن ابتدا در نشریه «opinio juris» منتشر شده، به بررسی ابعاد حقوقی هدف قرار دادن نهادهای علمی و دانشگاهی در جریان جنگهای معاصر و از جمله تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران پرداخته است.
متن این یادداشت به شرح زیر است:
مخاصمات مسلحانه معاصر بهطور فزایندهای نهتنها غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی، بلکه بنیانهای نهادیای را نیز هدف قرار میدهند که جوامع از طریق آنها دانش را حفظ، تولید و منتقل میکنند. نابودی مراکز علمی در زمان جنگ پدیدهای جدید نیست. از سوزاندن کتابخانه باستانی اسکندریه گرفته تا ویرانی نهادهای علمی بغداد در جریان حمله مغول در سال ۱۲۵۸، و تخریب کتابخانهها، مساجد و مراکز علمی در بخشهایی از ایران در جریان تهاجمات مغول، تا نابودی دانشگاهها و کتابخانههای اروپا در خلال جنگ جهانی دوم، مخاصمات مسلحانه بارها میراث فکری و فرهنگی بشریت را در معرض خطر قرار دادهاند. دانشگاهها و مؤسسات پژوهشی در برلین، لایپزیگ، فرایبورگ و دیگر شهرها در جریان بمبارانهای هوایی جنگ جهانی دوم خسارات گستردهای متحمل شدند و شمار بیشماری از آرشیوها، نسخههای خطی، آزمایشگاهها و مجموعههای موزهای برای همیشه از میان رفتند. مخاصمات جدیدتر نیز این الگو را ادامه دادهاند: دانشگاهها و کتابخانهها در جنگهای بوسنی، عراق، سوریه، سودان، غزه، اوکراین، لبنان، یمن و ایران هدف حمله قرار گرفته یا ویران شدهاند؛ امری که نشان میدهد نظامهای تولید دانش همچنان در جریان خصومتها بهشدت آسیبپذیر هستند.
