
اقتصاد۲۴- ایران با جمعیتی حدود ۸۵ میلیون نفر، حالا صاحب ۶۵۰ میلیون حساب بانکی است. این آماری است که محمدرضا فرزین، رئیسکل بانک مرکزی، بهتازگی در یک نشست رسمی اعلام کرده است. آماری که شاید در نگاه اول تنها یک عدد بهنظر برسد، اما در واقع آیینهای از یک بینظمی ساختاری و خلاء بزرگ در نظام بانکی و مالی کشور و همچنین هشداری است نسبت به فقدان یکپارچگی، ضعف در شفافیت اقتصادی و حتی بستری بالقوه برای فساد و پولشویی.
بر اساس اطلاعات منتشرشده توسط شرکت بیمه سپردههای فدرال (FDIC)، تا پایان سال ۲۰۲۴ تعداد مؤسسات بانکی بیمهشده در ایالات متحده به ۴ هزار و ۵۳۹ مورد رسیده است. در ایران هم مطابق اظهارات رئیسکل بانک مرکزی، تعداد حسابهای بانکی به ۶۵۰ میلیون رسیده است، بهطوریکه بهطور متوسط هر فرد بالای ۱۸ سال دارای ۱۰ حساب بانکی است. مقایسه این آمارها نشان میدهد که در حالیکه در ایالات متحده با جمعیتی حدود ۳۴۷ میلیون نفر، متوسط تعداد حسابهای بانکی به ازای هر فرد حدود ۵.۳ است، در ایران با جمعیتی حدود ۸۵ میلیون نفر، این عدد به ۱۰ حساب به ازای هر فرد بالای ۱۸ سال میرسد.
فضای ناهماهنگ بانکی، ضعف در نظارت متمرکز و تعاملات میان نهادها، ادارات و موسسات با بانکها، باعث شده بسیاری از افراد حتی بدون استفاده واقعی، دهها حساب بانکی افتتاح کنند. حسابهای راکد، فاقد گردش و حسابهای مختص فعالیتهای پنهان یا حسابهایی برای دور زدن ردیابی مالیاتی، تنها بخشی از این پدیدهاند.
