مکانیسم ماشه سازوکاری در برجام برای بازگرداندن فوری تحریمهای سازمان ملل علیه ایران در صورت نقض تعهدات است. با وجود تهدیدهای اخیر اروپا، فعالسازی این مکانیسم در شرایط فعلی برجام، هم از نظر حقوقی و هم سیاسی با چالشهای جدی مواجه است.
به گزارش تابناک، مکانیسم ماشه (Snapback Mechanism)، بندی جنجالی در برجام است که با هدف بازگرداندن سریع تحریمهای سازمان ملل علیه ایران طراحی شد. امروز فرانسه، آلمان و انگلیس از آن برای فشار سیاسی استفاده میکنند، اما با خروج آمریکا از برجام و عدول اروپا از تعهدات، مشروعیت این ابزار مورد تردید جدی قرار گرفته است.
این گزارش، سازوکار ماشه را بهطور دقیق و مستند واکاوی میکند.
مکانیسم ماشه چیست؟
Snapback Mechanism به معنای «بازگشت فوری» تحریمها؛ سازوکاری است که در ضمیمه قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل و نیز بندهای 36 و 37 برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) گنجانده شد.
هدف از این سازوکار، اطمینان دادن به طرفهای غربی بود که اگر ایران از تعهدات هستهای خود تخطی کند، امکان بازگرداندن تحریمهای بینالمللی بدیار حساس و سیاسی است. در شرایطی که برجام عملا فروپاشیده و هیچ یک از طرفها به طور کامل به تعهدات خود پایبند نیستند، استفاده از ماشه یک اقدام سیاسی پرهزینه خواهد بود.
اروپا با تهدید به این سازوکار، به دنبال فشار روانی و امتیازگیری از ایران است؛ اما از منظر حقوق بینالملل، مشروعیت این اقدام محل تردید جدی است.