اقتصاد۲۴- روز شنبه ۲۹ شهریور ۱۴۰۴، بازارهای مالی ایران در حالی آغاز به کار کردند که فضای عمومی اقتصاد کشور تحت تأثیر بازگشت تحریمهای بینالمللی و فعال شدن مکانیسم ماشه، دچار التهاب و بیثباتی شده بود. این تحولات سیاسی، که با واکنشهای گسترده داخلی و خارجی همراه بودهاند، بار روانی سنگینی بر بازارهای ارز، طلا، سکه و بورس وارد کرده و رفتار معاملهگران را بهطور محسوسی تغییر دادهاند.
فعال سازی مکانیسم ماشه، بهعنوان یکی از ابزارهای فشار سیاسی در چارچوب توافقهای بینالمللی، با هدف بازگرداندن تحریمهای چندجانبه علیه ایران از ۵ مهر ماه آغاز میشود. این اقدام نهتنها پیامدهای حقوقی و دیپلماتیک دارد، بلکه بهطور مستقیم بر انتظارات فعالان اقتصادی، سرمایهگذاران و مصرفکنندگان تأثیر گذاشته است. در چنین شرایطی، بازار ارز نخستین جایی است که واکنش نشان میدهد؛ چرا که نرخ ارز، بهعنوان شاخصی از ریسکهای سیاسی و اقتصادی، به سرعت تحت تأثیر اخبار و انتظارات قرار میگیرد.
در معاملات نخستین روز هفته، دلار از مرز روانی ۱۰۰ هزار تومان عبور کرد و در کانال جدید ۱۰۲ هزار تومان تثبیت شد. این جهش، نهتنها ناشی از افزایش تقاضای سفتهبازانه و کاهش عرضه ارز از سوی بانک مرکزی بود، بلکه تحت تأثیر مستقیم نگرانیها از محدودیتهای تجاری، کاهش درآمدهای ارزی و افت صادرات نفتی است.