در جامعهای که هر روز از تریبونهای رسمی، کلاسهای درس، رسانهها و نهادهای فرهنگی، اخلاق، صداقت، عدالت و قانونمداری تبلیغ میشود، چرا رفتارهای غیراخلاقی در اقتصاد نهتنها کاهش نمییابد، بلکه بهتدریج به «قاعده بازی» و هنجار غالب تبدیل میشود؟ این پرسشی است که بسیاری از شهروندان در تجربه زیسته با آن مواجهاند. موعظه اخلاقی و کمرنگ شدن اخلاق عملی، پدیدهای است که دیگر نمیتوان آن را به ضعف فردی یا سقوط ارزشها فروکاست. جعفر خیرخواهان، اقتصاددان، نشان میدهد که اخلاق در اقتصاد نه محصول نصیحت و آموزش مستقیم، بلکه نتیجه طبیعی قواعد بازی است. او توضیح میدهد که چگونه نظامهای پاداش و تنبیه، نحوه توزیع فرصتها، ساختار قوانین، کیفیت نظارت و کارآمدی دستگاه قضایی، رفتارهای اقتصادی را شکل میدهند و تعیین میکنند که پایبندی به اخلاق مزیت باشد یا مانع. از نگاه او، زمانی که قانونگریزی، رانتجویی و فساد کمهزینه و پرسود میشود، افراد اخلاقمدار نیز برای بقا زیر فشار قرار میگیرند تا خودشان را با هنجارهای نانوشته سازگار کنند.