542م:23 سپتامبر سال 542 ميلادي و در زمان پادشاهي خسرو انوشيروان، ارتش ايران شهر بندري سوخامي (تسوخامي) در آبخاريا را از روميان پس گرفت. رومي ها كه نام اين شهر (پايتخت كنوني آبخازيا) را به سباستوپوليس تغيير داده بودند پيش از عقب نشيني از شهر، بسياري از ساختمانها و ازجمله ارگ شهر را ويران ساخته بودند. ارگ ويران شده شهر كه بعدا براثر پيشروي دريا به زير آب فرو رفته است اخيرا توسط باستانشناسان شناسايي شده است. دولت ايران پس از اخراج روميان، به جاي مرمت عمارات خراب شده و در معرض خطر توفان دريايي، محله هاي تازه اي ساخت و بر شهر اضافه كرد. از جمعيت فعلي اين شهر كمتر از پنج درصدشان گرجي هستند و مابقي آبخيزستاني، روس، ارمني و …. ارتش ايران مركب از هنگهاي سوار زرهپوش (سربازان داراي روپوش فلزي و كلاه خود آهني) در اين عمليات روميان را از بندر باطوم (پترا) نيز بيرون راندند بگونه اي كه ديگر، رومي در قفقاز باقي نماند. برخي از مورخان رومي ادعا كرده اند كه به علت شيوع بيماري در نظاميان رومي بود كه پوليزاريوس به آنان دستور عقب نشيني داده بود. اين دومين نبرد ايران و روم در قفقاز در عصر خسرو انوشيروان بود و سرانجام روميان مجبور به پرداخت غرامت (طلا) شدند تا صلح برقرار شود. سوخامي تا صد سال پس از برافتادن دولت ساساني ايران به دست بازماندگان يك حكمران ايراني منصوب از جانب آنان دودمان اداره مي شد و در سال 736 به تصرف يك لشكر عرب درآمد.
1723م:23سپتامبر سال 1723 ميلادي طهماسب ميرزا پسر شاه سلطان حسين صفوي براي ارضاي حس خودخواهي ، مقاوله نامه سن پترزبورگ را كه امضاي پتر اول تزار روسيه در زير آن بود امضاء كرد.طهماسب ميرزا كه هنگام محاصره اصفهان از سوي نيروهاي امير محمود قندهاري ازاين شهر فرار كرده بود قبلا به پتر اول كه در جريان ايجاد امپراتوري روسيه بود پيشنهاد داده بود كه اگر او را كمك كند كه به شاهي ايران برسد بر آنچه كه روسيه تاكنون از قلمرو ايران گرفته و يا در نظر دارد بگيرد از جمله مناطق شرقي قفقاز، گيلان و حتي مازندران صحه خواهد گذارد!!. با وجود اين، پتر به خود اجازه تصرف مازندران را نداد و به اشغال مناطقي از دربند قفقاز تا رشت قانع شد.