مهریه، به عنوان یکی از نهادهای دیرپا و ریشهدار در نظام حقوقی و خانوادگی ایران و بسیاری از جوامع با پیشینه اسلامی، همواره جایگاهی محوری در پیوند زناشویی داشته است. از منظر فقهی و حقوقی، مهریه حق مالی زن است که با عقد ازدواج بر ذمه مرد قرار میگیرد و به عنوان نشانهای از تعهد و مسئولیتپذیری مرد و پشتوانهای برای زن تلقی میشود. این نهاد، در طول تاریخ، کارکردهای متعددی از جمله ایجاد امنیت اقتصادی برای زن، تعادل بخشی به حقوق طرفین در ازدواج و حتی نوعی ضمانت اجرای اخلاقی برای حسن معاشرت داشته است.
با این حال، در دهههای اخیر، مسئله تعیین میزان مهریه به یکی از چالشبرانگیزترین مباحث اجتماعی و حقوقی در ایران تبدیل شده است. پدیده تعیین مهریههای سنگین و غیرواقعبینانه، که گاه با انگیزههایی مانند چشم و همچشمی، جبران سایر کاستیها در ازدوهار کرد: توصیه کارشناسان این است که با توجه به نوسانات قیمت سکه و نرخ تورم در بازار باید به سمتی پیش برویم که جایگزینی به جای سکه برای مهریه در نظر گرفته شود تا ضمن تضمین حقوق زوجه از محبوس شدن زوج به علت عجز از پرداخت مهریه جلوگیری کند. در این رابطه تعیین سقف قانونی برای تعیین مهریه نیز میتواند کمک کننده باشد. گرچه با تاکیدات ریاست قوه قضاییه، بحث حبس محکومین به پرداخت مهریه به حداقل رسیده است، اما همین میزان حداقلی نیز برای ما زیاد است و نباید شخصی بخاطر مهریه در زندان باشد.