مهران مدیری؛ دست‌به‌نقد یا نقدبه‌دست؟

پس از جنجال‌های بسیار دربارۀ لحن و محتوای انتقادهای مهران مدیری در ویژه‌برنامۀ دورهمی و از جمله واکنش تند و قیّم‌مآبانهٔ وزیر کشور به این برنامه، ویدیویی از مهران مدیری در فضای مجازی پخش شد. در صفحات مجازی، این ویدیو با برچسب «پاسخ مهران مدیری به وزیر کشور» دست‌به‌دست شد. امّا چنانکه در این ویدیو دیده و شنیده‌می‌شود، اشارۀ صریحی به وقایع اخیر در آن نیست. این توضیحات پس از انتشار برخی خبرها دربارۀ دریافت تسهیلات مالی از سوی او و احسان علیخانی بیان شده‌است. با این حال توضیحات مهران مدیری در این ویدیو از دید من در تحلیل رفتار و کنش انتقادی او حائز اهمّیت است.

او توضیح می‌دهد که «ما مشکلمان این است که جامعه‌مان سیاسی است، نه اینکه من آدم سیاسی‌ای باشم یا نباشم. جامعه سیاست‌زده است. یعنی از هر چیزی، هر حرکتی، هر ده‌انگاشتن این موضوعات را به‌ناچار باید نوعی «بی‌سیاستی» یا «سیاست‌ندانی» دانست. اگر مدیری از موضعی نقد می‌کرد که محدود به این چارچوب‌ها نبود، می‌شد او را یک هنرمند همیشه «دست‌به‌نقد» انگاشت. امّا در چارچوب و محدودۀ فعلی، گویی برنامه‌ای ترتیب داده‌اند و حقوق و مزایایی ردیف کرده‌اند و او هم مجری خطّ‌مشی‌ها و ملتزم به چارچوب‌های ابلاغی است؛ در چنین موقعیتی بیش از یک «نقد‌به‌دست» نیست.

وقتی وارد مصادیق می‌شویم، باید عادلانه و منصفانه همه را، یا دست‌کم برخی را با صراحت و جسارت نقد کنیم، نه فقط یکی را. در چنین شرایطی چه بهتر که زیرکانه و ظریف به مفاهیم بپردازیم و تعیین مصداق را به مخاطب بسپاریم. این کاری است که مدیری بلد است و شاید خیلی‌ها نه.

آیا «هیولا» همچون «مرد هزارچهره» حامل نقدهای مفهومی خواهدبود؟ امیدوارم و به‌گمانم چنین باشد.

انتهای پیام