اقتصاد ۲۴- مهاجرت افغانها اساسا جمعیت، بازار کار و امور مالی عمومی ایران را تغییر داده است. علیرغم آن که اقتصاد ایران از هزینههای کمتر نیروی کار و بهرهوری بالاتر ناشی از حضور مهاجران افغان سود میبرد، بار مالی یارانههای غیرهدفمند، خروج ارز و هزینههای اجتماعی پنهان، مهاجرت افغانها را به یک چالش اقتصادی ملی برای ایران تبدیل کرده است. بدون اصلاحات هدفمند، هزینهها برای اقتصاد ایران کماکان افزایش خواهند یافت.
بیش از چهار دهه است که مهاجرت افغانها به ایران، بافت اجتماعی پیچیده و در حال تکاملی را شکل داده است. این جامعه از مهاجران عمیقا ناهمگن هستند. اکثریت بزرگی از آنان مسلمانان سنی عمدتا پشتونها و برخی نیز از قوم تاجیک هستند که آداب و رسوم و هنجارهای اجتماعی شان متفاوت از اکثریت شیعه مذهب جامعه ایران است. از بسیاری جهات، سبک زندگی سنتی، قبیلهای و روستایی آنان با قوانین و فضای زندگی شهری ایران همسو نیست.
اقلیت شیعه افغانها که عمدتا از قوم هزاره هستند از نظر زبانی و فرهنگی به ایرانیان نزدیکتر هستند و همین امر ادغام اجتماعی آنان در جامعه ایران را تسهیل کرده است. گروههای دیگری مانند ازبکها، ترکمنها، بلوچها و اسماعیلیان نیز پیچیدگی بیشتری به این وضعیت بخشیدهاند.