داستان صعود سینمای ایران به قلههای پر افتخار، داستان یک معجزه است. معجزهای از جنس تصور در خیالِ خام! در این یادداشت نگاهی خواهیم داشت به سیر تحول سینمای ایران در عرصه بینالمللی.
سوره سینما – محمدعلی حیدری : «اولین سال حضور جهانی فیلمی از ایران به تیرماه ۱۳۳۷ و نمایش فیلم «شب نشینی در جهنم» (موشق سروری و ساموئل خاچیکیان) در بخش رقابتی فیلمهای بلند هشتمین دوره جشنواره فیلم برلین برمیگردد. جشنوارههای فیلم در آن سالها کمیته انتخابی به مفهوم امروزی نداشته و بخش عمده فیلمها را نه از طریق تهیهکنندهها، بلکه از کانالهای دولتی و در چارچوب قراردادهای فرهنگی بین دولتها دریافت میکردند. فعالیتهای انفرادی مصطفی فرزانه و ابراهیم گلستان موجب حضور بیشتر فیلمهای ایرانی در جشنوارههای جهانی میشود و اولین جایزه بینالمللی تاریخ سینمای ایران مدال برنز بخش فیلمهای کوتاه جشنواره ونیز در سال ۱۳۴۰ است که ابراهیم گلستان برای فیلم «یک آتش» دریافت میکند. یکی از پدیدههای دیگر در عرصه بینالمللی سینمای ایران [قبل از انقلاب] سهراب شهید ثالث است که ابتدا با فیلم کوتاه «سیاه و سفید» [تولید شده در کانون] پا به عرصههای جهانی میگذارد و پس از آن با «یک اتفاق ساده»، «طبیعت بیجان» و «در غربت» به یکی از موفقترین سینماگران ایرانی در خارج از کشور تبدیل میشود به گونهای که دو فیلم اولش در تیرماه ۱۳۵۳، شش جایزه از جشنواره برلین دریافت میکند.» [منبع: کتاب ۲۵ سال سینمای ایران/ جوایز و حضور بینالمللی. نوشته محمد اطبایی]
آنچه از نظر گذشت ماجرای یک آغاز بود. آغازی که کمتر کسی تصور میکرد در طوفانهای مهیب و جنگ و ترور به فتح قلههای بزرگ ختم شود. کمتر کسی تصور میکرد این قله را با تمام رنجهایش و هوای طوفانیاش و مسیر پُر پیچوخَمش بتوان به مرحله صعود رساند. داستان این صعود، داستان یک معجزه است. معجزهای از جنس تصور در خیالِ خام!