استاد سیدهادی خسروشاهی:آغاز حرکت امام خمینی و نهضت پانزدهم خرداد، باعث شد تا همه طلاب ـ یا اکثریت آنها ـ به میدان بیایند، به عرصه مجلات، روزنامهها و کتابها پا بگذارند و آشکارا در سیاست و مسائل اجتماعی دخالت کنند. این امر، تحول بزرگ و بسیار مهمی به شمار میرفت. اینها همگی از برکات قیام پانزدهم خرداد بود. من معتقدم هیچکس به غیر از امامخمینی قادر نبود، تا این سد را بشکند و این فضای نادرست را اصلاح کند و این مانع ارتجاعی را از سر راه بردارد
جوان آنلاین: مقالی که درپی میآید، به بازخوانی کارنامه یکی از مصلحان نامآور جهان اسلام و تشیع در زمانه ما، در حوزه روزنامهنگاری دینی پرداخته است. زندهیاد استاد سید هادی خسروشاهی در مقطع معاصر و در میان حوزویان، از پیشکسوتان روزنامهنگاری بود و راه را برای بسا همدورگان و نسلهای پس از خویش هموار نمود. تفصیل ماجرا را در نوشتار پیآمده میخوانید.
طرح مسئله
زندهیاد استاد سید هادی خسروشاهی (۱۳۹۸ ـ ۱۳۱۷) را میتوان از نویسندگان حوزوی پیشگام و فعال در عرصه نشر و روزنامهنگاری دانست. وی از دوره نوجوانی، مطبوعات کشور را رصد میکرد و با توجه به دانشی که داشت، در این عرصه ورود میکرد. به تعبیر رسول جعفریان، «بدون تردید آقای سیدهادی خسروشاهی، یکی از پرکارترین نویسندگان مذهبی ـ سیاسی دهه ۴۰ و ۵۰ است که تعداد فراوانی کتاب در زمینههای مختلف اسلامی و فرهنگی، پیش از انقلاب منتشر کرده است. علاوه بر آن، وی از سالها قبل، با مطبوعات دینی مختلف همکاری داشته و مقالاتی در بیشتر آنها و تقریباً به طور مرتب در مکتب اسلام به چاپ رسانده است». (نگاهی به زندگی و آثار استاد سیدهادی خسروشاهی، ص ۳۳) او با غالب نشریات و مطبوعات دینی روز در قم و تهران و تبریز و رشت و مشهد و کرمان (جمعاً ۲۴ مجله)، همکاری داشته است و برای آنها مقاله مینوشته یا ترجمه میکرده است. خسروشاهی با نشریات و مجلات زیر، به صورت مستقیم و خاص همکاری داشته است که مکتب اسلام، مکتب تشیع، معارف جعفری، سیمای اسلام، صوت الامه، العالم، نور دانش، آشفته، پیکار اندیشه، نسل جوان، ندای حق، مسلمین، آئین اسلام، وظیفه، گلستان، آستان قدس، اطلاعات، راه حق (رشت)، استوار (قم)، مهد آزادی (تبریز)، پرتو اسلام و جهان اسلام (کرمان) از جمله آنهاست. (ر. ک: همان، ص ۱۲۷) و مصاحبههای زیادی از او در روزنامه «جوان»، هفتهنامه پنجره، هفتهنامه مثلث، ماهنامه شاهد یاران، فصلنامه یادآور و… نیز منتشر شده است. وی تجربه سردبیری و تأسیس و نشر مجلاتی را هم داشته است.
شروع کار نویسندگی در مطبوعات
«جمعیت امر به معروف و نهی از منکر» که در تبریز به همت شیخ علی اکبر صحت تأسیس شده بود و هفتهنامه «حدید» ارگان رسمی آن بود، نخستین پایگاه فعالیت مذهبی ـ سیاسی خسروشاهی بود. (ر. ک: نگاهی به زندگی و آثار، ص ۹۱) او در کتاب «مجموعهای از خاطرات» (در گفتوگو با مرکز اسناد انقلاب اسلامی و از مجموعه حدیث روزگار) میگوید: «نویسندگی بنده هم از تبریز شروع شد که محدود به شرح زندگی و آثار مرحوم والد نبود، بلکه من در هفتهنامه مهد آزادی تبریز و بعضی نشریات تهران مقالاتی مینوشتم و با امضای س. ه. تبریزی در تهران، بیشتر در هفتهنامه ندای حق مقاله مینوشتم… البته مقالات که نمیشود گفت، مثلاً کلمات قصار ترجمه میکردم و میفرستادم. یا چیزهای کوتاه. همین برنامه را در ماهنامه مجموعه حکمت چاپ قم هم داشتم و مطالب صفحه «گوناگون» آن را من با همان امضای مستعار از تبریز میفرستادم. البته در همان مهد آزادی تبریز مقالات بیشتری داشتم، ولی نویسندگی واقعی و جدی در واقع در قم شروع شد و همکاری با هفتهنامه ندای حق، جدیتر و مرتبتر شد…» (مجموعهای از خاطرات؛ از آغاز زندگی تا سال ۱۳۳۱، صص ۷۸ و ۷۹)