در بررسی وضعیت و شرایط دریافت تابعیت مضاعف در حقوق ایران، نکته مهم و قابلتوجه این است که بر اساس اصل ۴۱ قانون اساسی که مقرر میدارد «تابعیت کشور ایران، حق مسلم هر فرد ایرانی است و دولت نمیتواند از هیچ ایرانی سلب تابعیت کند، مگر به درخواست خود او یا در صورتی که به تابعیت کشور دیگری درآید.» تابعیت مضاعف، پذیرفتهشده نیست
جوان آنلاین: شاید در نگاه اول گفته شودایرانیان خارج از کشور هم ایرانی هستند و حق دارند مانند هر ایرانی از حقوقی که عموم مردم از آن برخوردار هستند، برخوردار شوند، ولی واقعیت این است که نظام قضایی کشور ما مدتهاست با بی توجهی به اجرای قانون اساسی موجبشده مشکلات عدیدهای ازجانب شهروندانی که تابعیت مضاعف دارند به جامعه ایرانی تحمیل شود. مسئله مهمتر، تحمیل هزینههای اجتماعی و امنیتی ایرانیانی است که از ایران فقط یک اسم را به یدک میکشند و از آنسوی مرزها مسائل عدیده اجتماعی و امنیتی را بر ایران تحمیل میکنند. این قبیل مضرات از سوی خارج نشینان موجبشده بسیاری از کشورها ضمن عدمشناسایی تابعیت مضاعف، به محض احراز دریافت تابعیت کشور دیگر ازسوی یک تبعه، تابعیت وی در کشورشان را ملغی کنند.
تابعیت، یکی از مهمترین مباحثی است که در حقوق هر کشوری، از جمله حقوق ایران، به آن پرداختهشده و در حقوق مدنی کشور ما، تأثیر بسیاری بر قواعد و ضوابط حاکم بر احوال شخصیه، حقوق ارثیه، تکالیفی که فرد در قبال دولت متبوع خود دارد و مهمتر از آن روند خروج سرمایهها از کشور دارد، به ویژه زمانی که فردی از تابعیت مضاعف یا دوگانه بهرهمند باشد.
بحث تابعیت دوگانه در اغلب کشورهای جهان، مطرح بوده و طبیعی است که بسیاری از افراد خواهان آن باشند هر چند که این مسئله نیز مزایا و معایب خود را حتی برای فرد در پی دارد. تابعیت دوگانه به این معنا است که فردی، هم زمان و به صورت قانونی، شهروند دو کشور باشد، از حقوق شهروندی، در هر دو کشور، برخوردار بوده و بتواند، هم زمان، پاسپورت هر دو کشور را داشتهباشد.
تابعیت مضاعف چیست؟