گروه سلامت خبرگزاری آنا، یاسر مختاری؛ دیابت یکی از مهمترین بیماریهای غیر واگیر در هر جامعه و حتی کل جهان است، بر اساس آماری که اخیرا ارائه شده جمعیت مبتلایان به دیابت در جهان به بیش از ۸۰۰ میلیون نفر رسیده و بنابر آنچه مجله پزشکی لنست گزارش کرده است؛ از سال ۱۹۹۰ تا امروز میزان رشد دیابت دوبرابر شده و به ۱۴ درصد رسیده است.
وضعیت دیابت در ایران نیز چندان مطلوب نیست، به گفته علیرضا مهدوی مدیر برنامههای کشوری دیابت حداقل ۱۴ درصد جمعیت بالای ۲۵ سال مبتلا به دیابت بوده که تعداد آنها ۷.۵ میلیون نفر برآورد میشود و چنانچه افراد دارای اختلال عدم تحمل گلوکز (پیش دیابتی) را به این آمار بیفزاییم، رقم افراد دیابتی و پیش دیابتی به حدود ۲۰ میلیون نفر جمعیت بالای ۲۵ سال میرسد.
این میزان در حالی است که سالانه ۵۰ هزار نفر در اثر ابتلا به دیابت جان خود را از دست میدهند. علاوه بر آن هزینهای که بیماری دیابت بر کشور تحمیل میکند حدود ۴۷۰ میلیون دلار است.
بسیاری از مطالعات و تحقیقات اخیر دلایلی برای رشد دیابت در جهان ذکر میکنند که از جمله آنها میتوان به تغییرات در سبک زندگی و افزایش مصرف غذاهای فرآوری شده، مصرف قند و چربیهای اشباع شده، چاقی و کاهش فعالیت بدنی، افزایش سن و ابتلا به اختلالات متابولیک، فاکتورهای اجتماعی و اقتصادی مانند دسترسی محدود به منابع غذایی سالم، آموزش ناکافی در مورد تغذیه و سبک زندگی سالم و شرایط اقتصادی نامناسب، استرس و خواب ناکافی اشاره کرد.
همانگونه که در بالا گفته شد یکی از دلایل افزایش دیابت مصرف غذاهای فرآوری شده، قند و چربیهای عنوان شده است. این در حالی است که میزان مصرف نوشابه در ایران و فستفود و … در ایران بالا است. بر اساس آماری که جلالالدین میرزای رزاز رئیس انجمن تغذیه در کشور ارائه داد در حال حاضر در ایران ۴ برابر میانگین جهانی نوشابه مصرف میشودو سرانه مصرف آن برای هر ایرانی بین ۴۰ تا ۴۲ لیتر در سال است. به گفته وی در هر ۲۵۰ تا ۳۰۰ سی سی نوشابهای (معادل یک لیوان) که مصرف میشود بین ۱۳ تا ۱۵ حبه قند گنجانده شده است. از سوی دیگر بر اساس آمار مرکز آمار ایران میزان مصرف هفتگی نوشابه برای افراد ۱۵ ساله به بالا نیز ۲ درصد است.
از سوی دیگر برخی از آمارها نشان میدهد که فستفودها حدود ۳۵ درصد تغذیه ایرانیان را تشکیل میدهد. همچنین بر اساس آمارهای مرکز آمار ایران میزان مصرف در هفته فست فود ایرانیان ۱۵ ساله به بالا ۱.۳۴ درصد است. در کنار این آمارها بر اساس مقالهای مجله علوم و صنایع غذایی ایران در سال ۱۴۰۰ میانگین اسیدهای چرب اشباع در فست فودهای فلافل، پیتزای مخلوط و ناگت مرغ به ترتیب ۱۸.۰۲، ۳۶.۳۵ و ۱۹.۱۱ گرم بر ۱۰۰ گرم بود. میانگین اسیدهای ترانس فست فودهای ناگت مرغ، پیتزای مخلوط و فلافل به ترتیب ۰.۳۶، ۰.۷۱ و ۰.۰۶ گرم بر ۱۰۰ گرم بود. اگرچه بر اساس آنچه در این مجله عنوان شده است میزان مصرف اسیدهای چرب اشباع و ترانس در مقایسه با استانداردهای جهانی مناسب است، اما اگر این را در کنار کم تحرکی و میزان مصرف نوشیدنیهای قندی مانند نوشابه یا فرآوردههای غذایی دیگر بگذاریم بیشک میتوان دریافت که به چه علت دیابت میتواند یک بیماری تهدیدکننده باشد.