نگاهی به مجموعه دوجلدی «کتاب نارنجی»؛
مشروطه از پشت میز دیپلماتهای روس
مجموعه دوجلدی «کتاب نارنجی» گزارشهایی را گرد آورده که وزارت خارجه روسیه تزاری درباره تحولات ایران در سالهای انقلاب مشروطه تهیه کرده است. گزارشها از زمان امضای فرمان مشروطیت در سال ۱۲۸۵ آغاز میشوند و تا پنج سال بعد، یعنی ۱۲۹۰، ادامه پیدا میکنند.
سرویس تاریخ خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) الهام عبادتی: انقلاب مشروطه را معمولاً از خلال روایتهایی میشناسیم که از درون ایران نوشته شدهاند؛ از خاطرات رجال و سیاستمداران گرفته تا روزنامهها، اسناد دولتی، نامهها، خاطرات مشروطهخواهان و پژوهشهای تاریخی که سالها بعد به بازسازی آن دوره پرداختهاند. اما تاریخ فقط آن چیزی نیست که بازیگران یک واقعه درباره خودشان نوشتهاند. گاهی برای فهم بهتر یک رویداد باید به سراغ کسانی رفت که از بیرون به آن نگاه میکردند؛ ناظرانی که خودشان درگیر منافع، نگرانیها و محاسبات سیاسی خاصی بودند. «کتاب نارنجی؛ گزارشهای سیاسی وزارت خارجۀ روسیۀ تزاری دربارۀ انقلاب مشروطۀ ایران» از همین زاویه اهمیت پیدا میکند.
این مجموعه دوجلدی، گزارشهایی را گرد آورده که وزارت خارجه روسیه تزاری درباره تحولات ایران در سالهای انقلاب مشروطه تهیه کرده است. گزارشها از زمان امضای فرمان مشروطیت در سال ۱۲۸۵ آغاز میشوند و تا پنج سال بعد، یعنی ۱۲۹۰، ادامه پیدا میکنند. این مجموعه در اصل به زبان روسی و در هفت دفتر منتشر شده و ترجمه فارسی آن از متنی صورت گرفته که در سالهای ۱۹۱۱ تا ۱۹۱۲ در سنپترزبورگ منتشر شده است.