اقتصاد۲۴– شاید اگر قرار بود ایران زمانی را برای بازگشت رسمی نفتش به بازار جهانی انتخاب کند که جذب صادرات بهراحتی شکل بگیرد، همین برهه را برمیگزید. اگرچه قیمتها به اندازه ماههای گذشته بالا نیست و نشانههایی از تضعیف تقاضا به چشم میخورد، اما دو عامل نزدیک شدن به پیک تقاضای زمستانه و اجرای تحریم نفتی علیه روسیه میتواند راه بازگشت ایران را هموار کند. البته همه اینها در صورت رفع تحریمهای نفتی علیه ایران امکانپذیر میشوند.
جولین لی، کارشناس بلومبرگ، در تحلیلی به احتمال افزایش تولید نفت ایران و بازگشت عرضه به بازارهای جهانی بهخصوص در شرق آسیا و اروپا پرداخته است. به گفته او، با اجرایی شدن تحریم نفت روسیه در دسامبر (آذر و دی)، عرضه این کشور به اروپا که اکنون حدود ۲/ ۱میلیون بشکه نفت دریابرد در روز تخمین زده میشود، کاهش خواهد یافت و نفت ایرانی میتواند به پر کردن این شکاف کمک کند. علاوه بر این، این کارشناس با بررسی دوره قبلی رفع تحریم علیه ایران، معتقد است این بار نفت ایران میتواند زودتر از انتظار تحلیلگران و با حجم بیشتری به بازار جهانی راه یابد. آژانس بینالمللی انرژی در ماه مارس هشدار داده بود که برای تخلیه نفت ایرانی که اکنون روی دریا در نفتکشها ذخیره شده، ممکن است ماهها زمان نیاز باشد، زیرا نفتکشهای ایرانی باید مجددا گواهی دریافت کنند و بیمه شوند. با این حال، لی با ذکر چند دلیل با این اظهارنظر مخالف است.
جولین لی، تحلیلگر بلومبرگ معتقد است بازگشت نفت ایرانی همچنان با نااطمینانی همراه است، اما اگر توافق هستهای سال ۲۰۱۵ احیا شود، تولید نفت ایران میتواند سریعتر رشد کند و صادرات این کشور نیز زودتر جهش پیدا کند. به نظر میرسد مذاکرات طولانی برای احیای برجام بین ایران و ۵ عضو دائمی سازمان ملل و همچنین آلمان و اتحادیه اروپا به پایان خود نزدیک میشود. حالا آمریکا در حال بررسی پاسخ ایران به پیشنویس نهایی توافقی است که اتحادیه اروپا روی میز مذاکرات آورد. فعلا پاسخ ایران سازنده توصیف شده است. اما تا وقتی که در مورد همه موضوعات مورد اختلاف توافق نشود، یک قرارداد حاصل نمیشود.
به گفته لی، به همان تعداد دلایل برای خوشبین بودن، دلایل زیادی هم برای بدبین بودن وجود دارد. مثلا گلدمن ساکس بنبست را «برای دو طرف سودمند» میبیند. برای خریداران نفت، اما بازگشت نفت ایران به بازاری که نزدیک به از دست دادن عرضه بزرگی از سوی روسیه است، نمیتواند به اندازه کافی سریع اتفاق بیفتد. کشورهای اتحادیه اروپا همچنان حدود ۲/ ۱میلیون بشکه در روز نفت دریابرد از روسیه وارد میکنند که دوسوم میزان قبل از حمله نیروهای روس به اوکراین است. اما تحریمها قرار است در دسامبر وارد فاز اجرایی شوند که جریان نفت این کشور را کاهش خواهد داد. در این زمان، محمولههای ایرانی میتوانند به پر کردن شکاف کمک کنند.