در حالی که مجلس شورای اسلامی به عنوان یکی از ارکان اصلی نظام جمهوری اسلامی، مسئول تصویب قوانین و نظارت بر اجرای آنهاست، تقویم کاری آن پر از تعطیلات و رکودهایی است که نه تنها کارایی این نهاد را کاهش میدهد، بلکه آن را به سمت اولویتهای محلی و جزئی سوق میدهد.
به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، طبق روال، نمایندگان پس از هر سه هفته فعالیت در صحن و کمیسیونها، یک هفته را برای سرکشی به حوزههای انتخابیه تعطیل میکنند، و علاوه بر آن، تعطیلات تابستانی یکماهه (که گاهی به دو دوره ۱۵ روزه تقسیم میشود) و تعطیلات رسمی دیگر، مجموع روزهای غیرکاری را به بیش از ۱۰۰ روز در سال میرساند.
این تعطیلات، که ظاهراً برای ارتباط مستقیم با مردم طراحی شده، در عمل به ابزاری برای ورود نمایندگان به امور اجرایی محلی تبدیل شده و با اصول قانون اساسی و تأکیدات رهبری بر کلاننگری مجلس تناقض دارد. در این تحلیل، با تمرکز بر این تعطیلات به عنوان بهانهای برای ورود به بحث، به بررسی این تناقضات میپردازیم و تحلیلهایی مبتنی بر اصول حقوقی و سیاسی ارائه میدهیم.
کشاندن نمایندگان به سمت امور محلی
آییننامه داخلی مجلس شورای اسلامی، که بر اساس مادههای مختلف آن، نمایندگان را موظف به سرکشی دورهای به حوزههای انتخابیه میکند، یکی از عوامل اصلی این انحراف اسیه، از وظایف ملی غفلت میکنند. این امر میتواند به چرخهای از ناکارآمدی منجر شود، زیرا نمایندهای که در امور اجرایی ورود میکند، نمیتواند نظارت مؤثری بر همان امور داشته باشد – تناقضی آشکار که با تأکید رهبری بر “ظرفیت قانونگذاری و ابزارهای نظارت” در تعارض است.
در هر حال تعطیلات یکهفتهای، ماهانه و تعطیلات تابستانی مجلس، که ظاهراً برای سرکشی طراحی شده، در واقع نمادی از این تناقضات است. مجلس باید با اصلاح آییننامه داخلی خود، تمرکز را بر وظایف کلان بازگرداند و از ورود به امور محلی پرهیز کند. نمایندگان با اولویتبندی مسائل ملی و تقویت کمیسیونهای تخصصی، از این انحراف جلوگیری کنند تا مجلس به عنوان “آینه تمامنمای اقتدار ملی” عمل نماید.