
به گزارش سرویس فرهنگی تابناک، امروز اول اسفند سالروز درگذشت آقابزرگ تهرانی یکی از مردان علم در تاریخ معاصر ایران است. شیخ محمد محسن تهرانی که به آقا بزرگ تهرانی شهرت پیدا کرده، از مولفان پُرکار ایرانی است که در علوم اسلامی از جمله فقه و اصول، رجال، حدیث، کتابشناسی و شرح حال نویسی، از چهره های سده گذشته بوده و آوازه اصلی اش به دلیل تالیف دو اثر “الذریعة الی تصانیف الشیعة” و “طبقات أعلام الشیعة” است.
وی در تاریخ پنجشنبه 11 ربیع الاول سال 1293 قمری (18 فروردین 1255 خورشیدی) در منطقه پامنار تهران دیده به جهان گشود. خانواده اش اهل علم و برخی نیز تاجر بودند، پدر ایشان حاج علی از بازرگانان متدین تهران و مادرش نیز بانویی علویه و محترم در عصر خود بود. وی در 7 سالگی (سال 1300 قمری) به مکتب خانه رفت و دروس متداول آن روزگار را فراگرفت. در ادامه به خواندن ادبیات عربی، دیوان اشعار و نیز آموختن خط مشغول گردید. تجوید را نزد شیخ محمد رضا قاری، منطق را نزد میرزا محمود قمی، فقه را نزد میرزا محمد تقی گرگانی، اصول فقه را نزد سید عبد الکریم لاهیجی و ریاضی را نزد حاج شیخ علی نوری فرا گرفت.
وی در سال 1315 قمری راهی عراق و پس از زیارت کربلا، عازم نجف شد و نزد اساتید برجسته ای همانند حاج میرزا حسین نوری، سید مرتضی ک تشیع از شاعران تا عالمان و پژوهشگران و آثار تالیفی شان)، نقباء البشر، هدیة الرازی الی المجدد الشیرازی، حیاة الشیخ الطوسی، مستدرک کشف الظنون، المشیخة، منظومه شعریة عقائدیة، النقد اللطیف فی نفی التحریف عن القرآن الشریف و …
آقا بزرگ از چهره های علمی، فقیه، کتاب شناس، نسخه شناس و پژوهشگر جهان اسلام و تشیع، در 93 سالگی به تاریخ 13 ذی الحجه سال 1389 قمری (1 اسفند 1348 خورشیدی) در نجف اشرف دیده از جهان فروبست و طبق وصیت، پیکرش را در کتابخانه شخصی اش که وقف عالمان و پژوهشگران علوم دینی و اسلامی کرده بود، به خاک سپردند.
تلاش این دانشمند در گسترش علوم دینی و نگارش آثاری ارزنده در زمینه های گوناگون علمی به ویژه رجال و کتابشناسی، قابل تحسین بوده و از چهره های علمی و پژوهشی و مفاخر ایران و تشیع شمرده می شود.
محمد جواد گودینی پژوهشگر تاریخ و استاد دانشگاه
