به گزارش خبرنگار فرهنگی تابناک، نخستین آشنایی کتابخوانهای ایرانی با داستانهای پلیسی ترکیه به پاورقیهایی میرسد که ماجراهای جینگوز رجایی یا آرسن لوپن ترکیه را روایت میکردند. ماجراهای جینگوز رجایی را پیامی صفا (۱۸۹۹- ۱۹۶۱)، روزنامهنگار و داستاننویس ترک، با نام مستعار سرور بدیع، مینوشت. انتشار این مجموعه در ترکیه در ۱۹۲۴/ ۱۳۰۳ خ آغاز شد و ترجمۀ آن با یک دهه تأخیر به دست خوانندگان ایرانی رسید. مترجم این مجموعه ابوتراب شایگان و ناشر آن حسین بریانی شبستری بود که در خیابان فردوسی تهران کتابفروشی محقّری داشت. انتشار پاورقیهای جینگوز رجایی در ایران از میانۀ دهۀ ۱۳۱۰ تا پایان دهۀ ۱۳۲۰ ادامه یافت. مترجمان ایرانی از دهۀ ۱۳۳۰ به بعد، نوشتههایی ازایندست را وانهادند و به ترجمۀ آثار نویسندگان متعهد ترکیه چون ناظم حکمت، یاشار کمال و عزیز نسین روی آوردند.
سطرهای بالا، مقدمه و ورودیه مقاله ای با عنوان «رمانهای پلیسی و آوازهگریهای ناسیونالیستی در ترکیه (۱۹۲۸-۱۹۴۵)» است که در شماره ۳۸۱ و ۳۸۲ دوماهنامه فرهنگی ادبی جهان کتاب منتشر شد. شماره از مجله مذکور مربوط به بهمن و اسفندماه ۱۳۹۹ است؛ زمانی که ایننشریه با قیمت ۳۵ هزار تومان روی دکه نشریات قرار میگرفت.
مقالهای که قصد مرورش را دارrial, helvetica, sans-serif;font-size:10pt”>[1] . نادر انتخابی، ناسیونالیسم و تجدد در ایران و ترکیه، (تهران: نشر نگارهٔ آفتاب، 1390)، ص ۲۳۱. ادبیات پلیسی ترکیه را از دهۀ ۱۹۸۰ به این سو نمیتوان فقط به رمانها و سریالهای جاسوسی و یا رمانهایی با مضمون کینخواهیهای خانوادگی، عشقی و مالی فروکاست. شماری از برجستهترین نویسندگان ترکیه چون اورهان پاموک در برخی از آثار خود مثل نام من سرخ در این پهنه ذوقآزمایی کردهاند. این رمان پاموک را نمونهای از «رمان پلیسی پسامدرن» دانستهاند. نک. Mustafa Solmaz, op.cit.