اقتصاد ۲۴– از اواخر سال گذشته تاکنون، بازار مرغ هرازگاهی به بهانه های مختلف دچار نوساناتی می شود به طوریکه خبری از عرضه با نرخ مصوب نیست که این امر مشکلات متعددی را برای خانوارها ایجاد کرده است.
علی رغم آنکه قرارگاه ساماندهی مرغ در فروردین امسال قیمت مصوب هر کیلو مرغ گرم برای مصرف کننده را ۲۴ هزار و ۹۰۰ تومان اعلام کرد، اما عرضه با این نرخ دوام زیادی نیاورد و مجدد قیمت در سطح بازار به بالای ۳۰ هزار تومان رسیده که بسیاری از مسئولان افزایش نرخ مصوب ذرت و کنجاله سویا و کرایه حمل و نقل را دلیل اصلی این موضوع عنوان می کنند.
بررسی های میدانی از سطح بازار نشان می دهد که هر کیلو مرغ با نرخ ۳۲ تا ۳۷ هزار تومان در مغازه های پروتئینی به فروش می رسد و به رغم ممنوعیت قطعه بندی، همچنان سینه، فیله، کتف، جوجه کباب زعفرانی و … در سایه کمبود نظارت ها با نرخ های بالایی عرضه می شود.
برمبنای برنامه ستاد تنظیم بازار، ماهانه حداقل ۱۲۵ میلیون قطعه جوجه ریزی در واحدهای مرغداری باید صورت گیرد که بنابر آمار ماه های اخیر میزان جوجه ریزی تحت تاثیر عوامل مختلف همچون افزایش قیمت جوجه و سایر نهاده های تولید کمتر از این میزان بوده که تلفات ناشی از تنش های گرمایی و افت وزن گیری در فصل گرما هم مزید بر علت شده تا میزان عرضه مرغ در بازار کاهش یابد که پشتیبانی امور دام با استفاده از ذخایر مرغ منجمد به دنبال تنظیم بازار است. درحالیکه مسئولان تشکل ها اذعان می کنند تا زمانیکه نرخ مصوب مرغ اصلاح نشود، نابه سامانی های قیمت مرغ، کمبود عرضه و در نهایت خروج مرغداران از گردونه تولید یکی پس از دیگری بواسطه زیان در فروش ادامه خواهد داشت.
حال به سراغ مسئولان ذی ربط می رویم تا از آخرین دلایل نابه سامانی های قیمت مرغ در بازار، میزان جوجه ریزی، تاثیر گرانی سایر محصولات پروتئینی بر میزان مصرف با خبر شویم:
برومند چهار آیین رئیس هیئت مدیره شرکت تعاونی مادر تخصصی توسعه صنعت طیور با اشاره به گلایه های مرغداران نسبت به تاخیر در توزیع نهاده های دامی اظهار کرد: واحدهای مرغداری که طی ۴۰ تا ۵۰ روز اخیر، نهاده مورد نیاز خود را از سامانه بازارگاه خریداری کرده اند، اما هنوز ذرت و کنجاله به مرغداران تحویل داده نشده است که همین موضوع تولیدکنندگان را مجبور به خرید از بازار آزاد کرده است.
وی قیمت کنونی هر کیلو کنجاله سویا در بازار آزاد را ۷ هزار و ۴۰۰ تا ۷ هزار و ۵۰۰ تومان و ذرت را ۵ هزار تومان اعلام کرد و افزود: بنابر اذعان مسئولان نهاده به میزان کافی وارد شده، اما در بنادر رسوب کرده است و ترخیص آن با اما و اگرهای زیادی روبروست به طوریکه امکان دارد بعد از دوره پرورش، نهاده بدست مرغدار برسد.
چهارآیین ادامه داد: علی رغم افزایش هزینه های تولید، مرغدار با نرخ مصوب ۱۷ هزار و ۱۰۰ تومان اقدام به توزیع مرغ در بازار می کند، اما انحرافات توزیع بعد از کشتارگاه منجر به عرضه مرغ با نرخ های ۲۷، ۲۸ و ۳۰ و بعضا بالاتر در بازار می شود.
این مقام مسئول مشکلات ناشی از پخش شبکه مویرگی را از دیگر التهابات بازار در تمامی کالاها از جمله مرغ دانست و گفت: هیچ مرغداری نمی تواند یک گرم مرغ زنده را بالاتر از نرخ مصوب بفروشد و چنانچه این کار را انجام دهد، سهمیه بازارگاه و جوجه ریزی بسته می شود؛ بنابراین مرغدار چاره ای جز تحویل مرغ در اینمسیر ندارد. هر چند واقعیت امر آن است که قیمت تمام شده بالاتر از نرخ مصوب است.
رئیس هیئت مدیره شرکت تعاونی مادر تخصصی صنعت طیور افزود: بنابر آمار از ۱۱ فروردین به بعد، قیمت نهاده های تولید از جمله ذرت، سویا، حمل و نقل، ریز مغذی و واکسیناسیون بشدت افزایش یافت که این امر در هزینه تمام شده تولید تاثیر بسزایی داشت. هر چند در همان مقطعی که قرارگاه نرخ ۱۷ هزار و ۱۰۰ تومان هم اعلام کرد، تشکل ها این نرخ را قبول نداشتند و معتقد بودند که قیمت ۱۷ هزار و ۷۰۰ تومان واقعی است.
وی در شرایط فعلی قیمت منطقی هر کیلو مرغ زنده را ۲۱ هزار تومان و مرغ گرم را ۲۷ هزار تا ۳۰ هزار تومان اعلام کرد و گفت: در حال حاضر مرغدار گوشتی به سبب عرضه مرغ با نرخ مصوب متحمل زیان است.
چهارآیین درباره آینده بازار مرغ بیان کرد: برآوردها حاکی از آن است که جوجه ریزی تا پایان تیر به ۱۰۰ میلیون قطعه رسید که با این وجود نسبت به خرداد ۱۰ میلیون قطعه کمتر است، اما به طور کلی این میزانجوجه ریزی برای کشور قابل قبول است و تنها حاشیه های وارده به صنعت مرغداری التهاباتی ایجاد کرده که ورود دولت به این بازار رقابتی و برخورد با تولیدکننده به این موضوع دامن زده است.
این مقام مسئول ادامه داد: با توجه آنکه قیمت تمام شده بالاتر از نرخ مصوب فعلی است، از این رو مرغدار در فروش هر کیلو مرغ ۴ هزار تومان زیان می کند که با این وجود پیش بینی می شود که با مشکل کمبود مرغ در بازار روبرو شویم.
وی با اشاره به اینکه تامین مرغ به میزان کافی مقدور نیست، افزود: با کاهش قدرت خرید خانوار و اثر کالای جایگزین، تمامی فشارها متحمل بازار مرغ است که این موضوع در کنار افت وزن گیری در فصل گرما منجر به کاهش ۲۵ هزارتنی عرضه مرغ در بازار شده است.
رئیس هیئت مدیره شرکت تعاونی مادر تخصصی صنعت طیور در واکنش به کیفیت پایین نهاده دامی بیان کرد: در حال حاضر ۹۰ درصد ذرت وارداتی مربوط به اوکراین است، درحالیکه قبلا ذرت از برزیل وارد می شد که کیفیت بهتری داشت که با وجود کیفیت پایین ذرت و کنجاله سویا، تلفات نسبت به مدت مشابه سال قبل به بیش از ۲ برابر رسیده است که این موضوع موجب شده تا با کمبود عرضه مرغ در بازار داخل روبرو شویم.
وی با بیان اینکه کاهش قدرت خرید مردم یک شبه حل نمی شود، افزود: در حال حاضر دولت با توزیع مرغ منجمد بدنبال ایجاد تعادل در بازار است چرا که یک شبه نمی توان مشکل قدرت خرید مردم را حل کرد تا آنها بتوانند به سراغ دیگر منابع پروتئینی روند.