ترک تحصیل دانشآموزان در مناطق مختلف ایران تحت تأثیر عوامل متنوعی قرار دارد و دلایل آن در همهی مناطق یکسان نیست.
به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، بهطور کلی، در مناطق فقیر و محروم؛ عوامل اقتصادی، فرهنگی و ساختاری نقش اصلی را ایفا میکنند. اما در مناطق متوسط و بالاشهر، عوامل اجتماعی و تأثیرات «مدرنیسم» بیشتر برجستهاند.
آمار ترک تحصیل دانشآموزان مبتنی بر این دلیل، عمدتاً مربوط به مناطق مرزی و حاشیهنشین است. در شهرها دلایل فرق می کند.
عوامل اقتصادی و فقر
از محققان و کارشناسان امور آموزش گرفته تا مرکز پژوهشهای مجلس تا اکنون همه تلاش کردهاند درباره پدیده ترک تحصیل گزارش دهند. عوامل عمده آن در همه این تحقیقات «فقر مطلق و عدم توانایی خانوادهها برای تامین زندگی فرزندان» است. بسیاری از خانوادهها به دلیل درآمد پایین یا بیکاری قادر به پرداخت هزینههای تحصیل نیستند.
در نتیجه، دانشآموزانِ این خانوادهها اغلب ناچار به «کار کردن» میشوند. با تشدید مشکلات اقتصادی در کشور، بسیاری از آنها از سنین پایینتر برای کمک به معیشت خانواده وارد بازار کار میشوند و این مسئله روند یادگیری را با اختلال مواجه میکند. در مواردی نیز، اگر دانشآموز نتواند درآمدی کسب کند، ادامهی تحصیل برایش غیرممکن شده و در نهایت مجبور به ترک مدرسه ل در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ حدود ۹۲۸ هزار نفر بوده است. بیشترین تعداد بازماندگان از تحصیل در دوره دوم متوسطه (۵۵۸ هزار و ۶۲۸ نفر) گزارش شده است. بر اساس آمار وزارت آموزش پرورش، در سال تحصیلی ۱۴۰۳ – ۱۴۰۲ حدود ۲۱۶ هزار صرفا کودک بازمانده از تحصیل در دوره ابتدایی بوده که حدود ۳۱ هزار نفر از این کودکان طی سال تحصیلی جذب شدهاند.
استانهای سیستان و بلوچستان، خراسان رضوی، خوزستان و آذربایجان غربی دارای بیشترین تعداد بازماندگان از تحصیل هستند. برای نمونه؛ در استانهای کرمانشاه به ۲۲ درصد، آذربایجان غربی ۲۷ درصد، خوزستان ۳۶ درصد و سیستان و بلوچستان به ۲۲۰۳ درصد رسیده است.
ترک تحصل دانش آموزان نرخ باسوادی در کشور را کاهش داده است. طبق آخرین گزارش مجلس نرخ باسوادی در ایران برای گروه سنی ۱۵ سال و بالاتر همچنان در حدود ۸۵ درصد ثابت مانده است.