اقتصاد۲۴– علیاکبر صالحی، وزیر امور خارجه اسبق جمهوری اسلامی ایران و رئیس سابق سازمان انرژی اتمی، در گفتوگویی پیشنهاد مذاکره مستقیم و جامع با ایالات متحده را مطرح کرد. صالحی در گپو گفتش با «انتخاب» با بازخوانی تاریخی از مذاکرات مستقیم سالهای اخیر با آمریکاییها اذعان کرد که «ما در چالش با آمریکا همواره درباره موضوعات خاص گفتگو کردهایم، مثلا درمورد افغانستان یا عراق یا بحث آزادی زندانیان یا برجام و بهطورکلی موضوع هستهای»، اما به گفته او، «هیچوقت یک مذاکره گسترده و وسیع سیاسی که دربرگیرنده ابعاد دیگر باشد، نداشتهایم»؛ بنابراین از دیدگاه علیاکبر صالحی، «با توجه به مجموعه شرایط منطقهای و بینالمللی، اکنون فرصت خوب و مناسبی است که یک گفتوگوی همهجانبه سیاسی با غرب اعم از اروپا و آمریکا داشته باشیم». صالحی در این گفتگو به آسیبشناسی روابط تهران – واشنگتن پرداخت و متذکر شد که «در ۴۴ سال گذشته روابط جمهوری اسلامی ایران با آمریکا متأثر از سوابق تاریخی سلبی بین دو کشور بوده است. ما در این ۴۴ سال روابط خوبی با هم نداشتهایم و از ابتدای انقلاب روابط ما سلبی بوده است». رئیس سابق سازمان انرژی اتمی این را هم گفت که «وقتی یک گفتوگوی جامع در کار باشد، غرب و در رأس آنها آمریکا هم بیعلاقه نخواهند بود».
با این خوانشِ صالحی «سازوکار گفتوگوی جامع با آمریکا میتواند در معرض بحث و تبادل نظر نخبگان سیاسی کشور قرار بگیرد تا پیشنهادی جامع که دربرگیرنده عزت و منافع ملی باشد ارائه کنند». وزیر اسبق امور خارجه جمهوری اسلامی ایران اعتقاد دارد که «اکنون فرصت خوبی برای مذاکره سیاسی با آمریکا داریم» چراکه رئیس سابق سازمان انرژی اتمی یادآور میشود «در حال حاضر ایران یک قدرت منطقهای است و این حقیقت را دوست و دشمن اذعان دارد». پس به گفته او، «چون الان ما قدرت منطقهای هستیم، فرصت خوبی است که بنشینیم با غرب و در رأس آنها آمریکا یک گفتگو و یک مذاکره وسیعتر را انجام دهیم. شاید اسمش را بگذاریم مذاکره سیاسی». صالحی گفتوگویش را با ذکر این جمله پایان داد که «ما در دوران و عصر روایتگری (narration) و تصویرسازی (image building) قرار گرفتهایم؛ ازاینرو هر کشوری که بتواند با زبان قابل فهم و قابل هضم و لین برای نسل پرسشگر امروز روایت خودش را از آینده مطلوب جهان و چگونگی شکلگیری آن و تصویری منطقی و قابل پذیرش از مسئولیتپذیری خودش در ارتباط با ملتش و جامعه جهانی ارائه کند، یقینا گوی سبقت را برده است و بالطبع جایگاهی درخور و نقشآفرین در عرصه جهانی خواهد یافت».
این گفتهها و بهخصوص پیشنهاد مذاکره مستقیم و همهجانبه با آمریکا از زبان علیاکبر صالحی، واکنشهایی را به دنبال داشت. محمد مهاجری، فعال سیاسی اصولگرا، در همین باره یادآور شد که «اگر قبول داریم که یک کشور قدرتمند هستیم و رفتارهای دیپلماتیک درست داریم، به هیچ وجه نباید نگران مذاکره مستقیم با آمریکا باشیم. اصلا نباید نگران باشیم که مذاکره به آبروی ما ضربه بزند». چون به زعم مهاجری، «مذاکراتی که از طریق اعراب و اروپا با آمریکا داشتهایم چندان منفعتی برای ما نداشته است». این فعال رسانهای، «بینتیجهماندن گفتگوهای با واسطه میان ایران و آمریکا و ناقصماندن روند گفتگوها را عامل شکلگیری شرایط بغرنج در روابط رابطه ایران و آمریکا میداند». در حالی که محمد مهاجری تأکید دارد که «به گفته علیاکبر صالحی اگر مذاکرات سیاسی و همهجانبهای با آمریکا انجام شود آنگاه با کشورهای دیگر نیز به راحتی میتوان ارتباط داشت».