باستان شناسان در تعدادی از گورهای شهر سوخته نوک مته، اره، تراشه و قطعات نیمه تمام مهره ها و ابزارهای لازم سنگ تراشی پیدا کرده اند. ابزارهایی که وقتی روی مهره های چوبی، سنگی و استخوانی به کار می رفت، زیورآلاتی با کاربردهای تزئینی و حتی مذهبی می ساخت.
سیدسجادی می گوید: «در شهر سوخته بیش از 200 نوك مته در زمینی به مساحت 100 متر مربع از اتاق های دوره دوم استقرار جمع آوری شده و هزاران تراشه و خرده سنگ لاجورد و عقیق، چه به صورت مهره های شكسته و چه به صورت خرده ریزه، دیده شده است. علاوه بر آن تعداد 71 قطعه فیروزه كه حدود 20 درصد فیروزه های پیداشده شهر سوخته را تشكیل می دهد نیز از همین قسمت جمع آوری شده است.»
جواهرسازی صنعتی بود که 5هزار سال قبل ایرانی های باستان به آن علاقه داشتند و به عنوان یک شغل پرطرفدار سراغش می رفتند. وقتی هنوز دوره تمدن برنز بود و ساکنان شهر سوخته، از متمدن ترین مردمان جهان به شمار می رفتند.