سه شنبه ۲۳ تير ۱۴۰۵ – ۲۰:۴۶
حدود 21 درصد هوا از اکسیژن تشکیل می شود که عامل اصلی تنفس موجودات زنده کره زمین است. حداقل 60درصد اکسیژن کره زمین توسط فیتوپلانکتونهای میکروسکوپی اقیانوسها تولید میشود. تحقیقات نشان داده از سال ۱۹۵۰ تا الان، جمعیت آنها حدود ۴۰٪ کاهش یافته است. اگر این روند ادامه پیدا کند، نه تنها اکسیژن کمتری تولید میشود، بلکه زنجیره غذایی دریا از ماهیهای کوچک گرفته تا نهنگ ها، با بحران روبه رو خواهد شد.
اکسیژن هوا بهطور طبیعی توسط دو فرآیند اصلی تولید و تأمین میشود:
-فتوسنتز (بیش از ۹۰٪ منبع): گیاهان، درختان، جلبکها و فیتوپلانکتونهای اقیانوس با جذب نور خورشید، دیاکسید کربن (CO₂) و آب را به اکسیژن (O₂) و گلوکز تبدیل میکنند. عجیب ولی واقعی: حدود ۵۰ تا ۸۰٪ اکسیژن کره زمین توسط فیتوپلانکتونهای میکروسکوپی اقیانوسها تولید میشود
-تجزیه فوتولیز آب در جو بالایی: در لایههای بالای اتمسفر، اشعه فرابنفش خورشید باعث شکسته شدن مولکولهای آب (H₂O) به هیدروژن و اکسیژن میشود، اما سهم این روش در مقایسه با فتوسنتز بسیار ناچیز است.
فیتوپلانکتونها موجودات ریز و میکروسکوپی گیاهمانندی هستند که در سطح آبهای اقیانوسها و دریاچهها شناورند.
فیتوپلانکتونهای میکروسکوپی اقیانوسها مانند گیاهان خشکی، از طریق فتوسنتز و با جذب نور خورشید، دیاکسید کربن محلول در آب را جذب کرده و اکسیژن آزاد میکنند. به همین دلیل، بیشترین تراکم آنها در لایههای بالایی و روشن اقیانوس (تا عمق ۲۰۰ متری) است.علاوه بر تولید اکسیژن، این موجودات تهیه ورود فاضلاب، پلاستیک، فلزات سنگین و مواد شیمیایی به دریاها به بسیاری از گونههای فیتوپلانکتون آسیب میزند.
کنترل ورود مواد مغذی از کشاورزی: ورود بیش از حد نیتروژن و فسفر باعث شکوفایی جلبکی مضر و کاهش تنوع فیتوپلانکتونها میشود.
حفاظت از اکوسیستمهای دریایی: ایجاد مناطق حفاظتشده دریایی، کاهش صید بیرویه و حفظ زنجیره غذایی به پایداری جمعیت فیتوپلانکتونها کمک میکند.
کاهش اسیدی شدن اقیانوسها: با کاهش انتشار CO₂، اسیدی شدن آب دریا کاهش یافته و شرایط برای بسیاری از گونههای فیتوپلانکتون بهتر میشود.
پایش و احیای مناطق آسیبدیده: استفاده از تصاویر ماهوارهای، شناورهای تحقیقاتی و برنامههای احیای اکوسیستم برای شناسایی و مدیریت مناطق بحرانی.
در مجموع، مؤثرترین راه نجات فیتوپلانکتونها کاهش تغییرات اقلیمی، کاهش آلودگی و مدیریت صحیح اقیانوسهاست.
اکسیژن هوا بهطور طبیعی توسط دو فرآیند اصلی تولید و تأمین میشود:
-فتوسنتز (بیش از ۹۰٪ منبع): گیاهان، درختان، جلبکها و فیتوپلانکتونهای اقیانوس با جذب نور خورشید، دیاکسید کربن (CO₂) و آب را به اکسیژن (O₂) و گلوکز تبدیل میکنند. عجیب ولی واقعی: حدود ۵۰ تا ۸۰٪ اکسیژن کره زمین توسط فیتوپلانکتونهای میکروسکوپی اقیانوسها تولید میشود
-تجزیه فوتولیز آب در جو بالایی: در لایههای بالای اتمسفر، اشعه فرابنفش خورشید باعث شکسته شدن مولکولهای آب (H₂O) به هیدروژن و اکسیژن میشود، اما سهم این روش در مقایسه با فتوسنتز بسیار ناچیز است.
فیتوپلانکتونها موجودات ریز و میکروسکوپی گیاهمانندی هستند که در سطح آبهای اقیانوسها و دریاچهها شناورند.
فیتوپلانکتونهای میکروسکوپی اقیانوسها مانند گیاهان خشکی، از طریق فتوسنتز و با جذب نور خورشید، دیاکسید کربن محلول در آب را جذب کرده و اکسیژن آزاد میکنند. به همین دلیل، بیشترین تراکم آنها در لایههای بالایی و روشن اقیانوس (تا عمق ۲۰۰ متری) است.علاوه بر تولید اکسیژن، این موجودات تهیه ورود فاضلاب، پلاستیک، فلزات سنگین و مواد شیمیایی به دریاها به بسیاری از گونههای فیتوپلانکتون آسیب میزند.
کنترل ورود مواد مغذی از کشاورزی: ورود بیش از حد نیتروژن و فسفر باعث شکوفایی جلبکی مضر و کاهش تنوع فیتوپلانکتونها میشود.
حفاظت از اکوسیستمهای دریایی: ایجاد مناطق حفاظتشده دریایی، کاهش صید بیرویه و حفظ زنجیره غذایی به پایداری جمعیت فیتوپلانکتونها کمک میکند.
کاهش اسیدی شدن اقیانوسها: با کاهش انتشار CO₂، اسیدی شدن آب دریا کاهش یافته و شرایط برای بسیاری از گونههای فیتوپلانکتون بهتر میشود.
پایش و احیای مناطق آسیبدیده: استفاده از تصاویر ماهوارهای، شناورهای تحقیقاتی و برنامههای احیای اکوسیستم برای شناسایی و مدیریت مناطق بحرانی.
در مجموع، مؤثرترین راه نجات فیتوپلانکتونها کاهش تغییرات اقلیمی، کاهش آلودگی و مدیریت صحیح اقیانوسهاست.
سیدحسین میرافضلی