۲۰ مرداد ۱۴۰۵ – ۱۶:۱۷
گروه اندیشه: امیررضا محمدی در روزنامه ایران، نشست تخصصی دائرةالمعارف بزرگ اسلامی با موضوع «مشروطه و اندیشه توسعه در ایران» را گزارش کرده است. این نشست تخصصی با حضور جمعی از استادان برجسته تاریخ، حقوق و اندیشه برگزار شد تا پس از گذشت ۱۲۰ سال از صدور فرمان مشروطیت، علل ناکامیها، دستاوردها و نسبت این جنبش تاریخی را با مسأله امروز جامعه ایران—یعنی «توسعه»—واکاوی کند. صاحبنظران حاضر در این نشست پنجساعته، از زوایای گوناگون به بررسی این واقعه پرداختند؛ کاظم موسوی بجنورد، مشروطه را پلی میان سنت و مدرنیته و محور همبستگی ملی پیرامون توسعه دانست، در حالی که منصوره اتحادیه، شناخت سطحی روشنفکران از جامعه و عدم تعمیق مفاهیم غربی را عامل عجز در همراه کردن تودهها خواند.
در بخش دیگری از هماندیشی، سیدمصطفی محققداماد با ریشهیابی فقهی مشروطه، پایههای تفکیک قوا و قانونگذاری عرفی را در مبانی شیعی و آراء شیخ مرتضی انصاری جستوجو کرد و احمد مسجدجامعی بر پایدار بودن نهادهای مشروطه و لزوم حفظ «امر ملی» تأکید ورزید. استادان دیگری همچون نصرالله صالحی، پیروزی اصلی مشروطه را نه در عرصه سیاست، بلکه در تحول بنیادین سیستم آموزشی و مدرسهسازی دانستند و علیرضا ملایی توانی به موانع پیرامونی و عدم همراهی قدرتهای استعماری همجوار پرداخت. در نهایت، مباحثی چون نقد تاریخنگاری ناسیونالیستی، تحلیل گفتمانهای عدالت و ضرورت چرخش از توسعه دولتزده به سمت «توسعه مردممحور» توسط داریوش رحمانیان مطرح شد تا نشان دهد مشروطه نهتنها مسئلهای تاریخی و مربوط به گذشته نیست، بلکه همچنان کلید فهم چالشهای امروز و فردای ایران محسوب میشود.این گزارش را در ادامه می خوانید:
****