اقتصاد۲۴– قطار مذاکرات برای احیای برجام در حال نزدیک شدن به ایستگاه آخر است. جوزپ بورل، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در فاصله چند ساعت نسبت به پایان رسیدن فرصت مذاکرات و خطر عدم احیای برجام هشدار دادند. جوزپ بورل در یادداشتی که ترجمه آن در شماره روز سهشنبه «اعتماد» منتشر شده تاکید کرد که از نظر او متنی که در حال حاضر روی میز مذاکرات قرار گرفته از تمام ویژگیهای ممکن برای یک توافق خوب برخوردار است و همزمان فضا هم برای مصالحه مهم به پایان رسیده است. یادداشت جوزپ بورل ساعاتی پس از آن منتشر شد که مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی هم هشدار داد که هرچند نمیتواند گمانهزنیها درباره ماهیت تسلیحاتی برنامه هستهای ایران را تایید کند چرا که اطلاعات مکفی در اختیار ندارد، اما رویکرد فنی ایران در برنامه هستهای مانند غنیسازی ۶۰ درصد این پرسشها را ایجاد میکند.
ظرفیت ادامه مذاکرات که از نیمه فروردین ماه ۱۴۰۰ در وین، پایتخت اتریش آغاز شد به پایان خود نزدیک شده است. در حالی که مقامهای امریکایی میگویند متن توافق از ماه مارس روی میز قرار داشته و ایران باید موافقت خود را با آن اعلام میکرد، طرف ایرانی مفاد متن را ناکافی دانسته و تاکید دارد که از زمان توقف مذاکرات وین (اسفند ۱۴۰۰) تاکنون بستههای پیشنهادی متعددی را روی میز گذاشته و همین ابتکارها این روند را زنده نگه داشته است. در حالی که جوزپ بورل در جریان سفر ماه گذشته به تهران مقدمات مذاکرات غیرمستقیم ایران و امریکا در دوحه قطر را فراهم کرد این رایزنیها نیز به نتیجه مطلوب نرسید و پس از آن به گفته مقامهای ایرانی پیامها همچنان تلفنی و با وساطت انریکه مورا، معاون بورل یا مقامهای برخی کشورهای منطقهای نظیر عراق، قطر و عمان میان تهران و واشنگتن رد و بدل شده است. پیامهایی که به نظر نمیرسد گشایشی به دنبال داشته باشند. وزیر خارجه ایران که در قریب به یک سال گذشته با تاکید بر اراده سیاسی ایران برای توافق اعلام کرده تهران به دنبال توافقی خوب، پایدار و قوی است میگوید این توافق باید منجر به بهرهمندی کامل اقتصادی ایران از رفع تحریمها شده و ضمانتی هم برای عدم تکرار سناریوی خروج امریکا از برجام به ایران داده شود.
طرف امریکایی برخی خواستههای ایران ذیل تحقق این دو مطالبه را فرابرجامی میداند. اکنون ۵ ماه پس از آخرین دور مذاکرات وین به نظر میرسد که اتحادیه اروپا به علاوه امریکا سعی در به پایان رساندن پروسه مذاکره برای مذاکره دارند و در حالی که پرونده ایران در صورت حل نشدن در دستور کار نشست شهریورماه شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی هم قرار دارد،طرف مقابل بهرغم آنکه مستقیما ضربالاجل زمانی تعیین نکرده، اما ادامه این روند را هم غیرممکن میداند.
ساعاتی پس از انتشار نوشتار جوزپ بورل درباره آخرین وضعیت مذاکرات، علی باقری، معاون سیاسی وزیر خارجه ایران با انتشار یک توییت نوشت: در طول هفته گذشته، تبادل نظرهای جدی و سازندهای با طرفهای مقابل پیرامون مذاکرات وین انجام شده است. هماهنگکننده ایدههای خود را برای جمعبندی مذاکرات ارایه کرده است. ما نیز ایدههایی برای جمعبندی مذاکرات، هم از لحاظ شکلی و هم محتوایی داریم که به اشتراک گذاشته خواهد شد.
حسین امیرعبداللهیان نیز شامگاه چهارشنبه مجموعه تماسهایی را با مقامهای کشورهای منطقه داشت که اظهارنظر درباره مذاکرات برجام یک پای ثابت همه آنها بود.
حسین امیرعبداللهیان در گفتگو با شیخ احمد ناصر الصباح، وزیر امور خارجه کویت گفت: ایران امیدوار است طرف امریکایی رویکردی واقعبینانه در پیش بگیرد تا مذاکرات به مرحله نهایی خود برسد. ایران به تعهدات خود پایبند است و از امریکاییها میخواهد واقعبین باشند تا رسیدن به یک توافق خوب، قوی و پایدار امکانپذیر شود. وزیر امور خارجه در گفتوگوی تلفنی با شیخ عبدالله بنزاید وزیر امور خارجه امارات متحده عربی نیز در این باره گفت: اتحادیه اروپا به تلاشهای خود برای به نتیجه رسیدن مذاکرات ادامه میدهد و ما برای رسیدن به یک نتیجه خوب و پایدار جدی هستیم. حسین امیرعبداللهیان در پستی در اینستاگرام نیز نوشت: روز سهشنبه با برادرانم وزرای امور خارجه کویت، امارات، قطر، عمان و عراق به صورت تلفنی گفتگو کردم. سیاست همسایه محور اولویت جمهوری اسلامی ایران است، ما به همکاری با همسایگان شتاب خواهیم داد و در این مسیر هیچ بیگانهای نمیتواند مانع روند همکاری منطقهای شود.
بیشتر بخوانید: تقابل ایران و آژانس و ابهام در احیای برجام