به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، آغاز داستان سجده در برابر خداوند والا، به روایت آفرینش آدم(ع) میرسد. واژه سجده در زمره واژگان چندسویه و ژرفای قرآن کریم جای میگیرد. عالمان دینی در این نکته همعقیدهاند که سجده بر پروردگار متعال، ویژه آدمیان و فرشتگان نیست، بلکه همه موجودات هستی، از گیاه گرفته تا جانور و جماد را دربرمیگیرد. با این همه، درباره چگونگی و کیفیت سجده این گروه از موجودات، دیدگاههای مختلفی وجود دارد.
بنابر روایت ایکنا، به همین سبب و بهمناسبت روز ملی گل و گیاه، در یادداشت پیشرو مروری خواهیم داشت بر چگونگی سجده گیاهان در برابر خداوند متعال و با بررسی آرای مفسران در این باره، معنای حقیقی سجده گیاه را تبیین خواهیم کرد.
اقسام سجده از نگاه مفسران
پیش از دستیابی به حقیقت، باید دیدگاههای مفسران را درباره انواع سجده گیاهان (و البته حیوانات و جمادات) بررسی کرد. آنان در این خصوص سه نظریه اصلی مطرح کردهاند:
سج نیز مانند انسان، سجدهای واقعی و آگاهانه دارند و با احساس و شعور خود، خدا را عبادت میکنند. این نوع سجده غیر از سجده تکوینی (انجام وظیفه) و سجده دلالت (به منظور راهنمایی انسان) است.
هر موجودی به اندازه ظرفیت وجودی خود در برابر حق فروتنی میکند و از اینرو، همه پدیدههای هستی از سجده واقعی برخوردارند. بر این اساس میتوان چنین نتیجه گرفت که قرآن کریم از سجدهای سخن گفته که درک آن از توان عموم مردم بیرون است؛ سجدهای حقیقی و همراه با ادراک به تناسب ظرفیت وجودی گیاه و دیگر موجودات. این سجده فقط برای پیامبر(ص)، امامان(ع) و برخی انسانهای خودساخته در وضعیتی خاص و به اذن الهی آشکار میشود. حال چگونه ممکن است همه موجودات عالم، از گیاه گرفته تا جانور و جماد، با نوعی درک و شعور، در برابر خداوند متعال سجده و عبادت کنند؛ ولی انسان که برترین موجود عالم و محبوب خداوند است، از طاعت او سرپیچی کند؟