
بیگ بنگ: دانشمندان به شواهدی دست یافتهاند که نشان میدهد ماده تاریک میتواند در اثر فرآیندهای ستارهزایی در کهکشانها گرم شده و حرکت کند. این یافتهها نخستین شواهد دیداری برای پدیدهای به نام “گرمایش ماده تاریک” و همچنین سرنخهای تازهای دربارۀ چیستی مادهی تاریک را برای ما فراهم میکند.
گمان میرود ماده تاریک بیشتر جرم کیهان را ساخته باشد، با این حال چون به شیوۀ ماده معمولی با نور برهمکنش انجام نمیدهد، تنها از روی اثرهای گرانشیاش میتوان آن را شناسایی کرد. ولی شاید کلید بررسی آن در چگونگی فرآیندهای ستارهزایی در کهکشانها باشد. هنگامی که ستارهها پدید میآیند، بادهای نیرومند میتواند گاز و غبار را از قلب کهکشان به بیرون براند. از همین رو قلب کهکشانها جرم کمتری دارد، که این بر میزان گرانشی که توسط ماده تاریکِ باقیمانده حس میشود تاثیر میگذارد. با گرانشِ و کششِ کمتر، مادۀ تاریک انرژی میگیرد و از مرکز کهکشان بیرون میرود، اثری که به نام “گرمایش ماده تاریک” شناخته میشود.
