۰۹:۳۳ – ۳۰ تير ۱۴۰۵
۳۰ تیر ۱۳۳۱، خیابانهای تهران به صحنه دفاع از نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران تبدیل شده بود.
باشگاه خبرنگاران جوان – ملی شدن صنعت نفت، یکی از مهمترین رخدادهای تاریخ معاصر ایران، نتیجه سالها اعتراض به امتیازهای گسترده به انگلیس و سهم اندک ایران از درآمدهای نفتی بود. این مطالبه سرانجام در اسفند ۱۳۲۹، پس قتل رزمآرا نخستوزیرِ محمدرضا پهلوی ـ که مخالف ملی شدن صنعت نفت بود ـ با تصویب قانون ملی شدن صنعت نفت در مجلس به نتیجه رسید. چندی بعد، محمد مصدق با حمایت اکثریت مجلس در اردیبهشت ۱۳۳۰ به نخستوزیری رسید و اجرای قانون ملی شدن صنعت نفت را در کنار اصلاحات سیاسی، مهمترین برنامه دولت خود اعلام کرد. با این حال، مصدق برای حراست صنعت نفت ـ که زمان زیادی از ملی شدن آن و نجات این سرمایه ملی از چنگال بریتانیا نگذشته بود ـ به در اختیار داشتن قوای نظامی احتیاج داشت.
در روز ۲۵ تیرماه سال ۱۳۳۱، دکتر مصدق پس از سه ساعت مذاکره با محمدرضا پهلوی استعفاء داد. علت اصلی استعفاء، اختلاف شاه و مصدق در تعیین پست وزارت جنگ بود. این استعفاء که بدون مشورت با سران نهضت [ملی شدن صنعت نفت]صورت گرفت، تعجب ملت ایران را برانگیخت. شاه نیز با پذیرش استعفاء، احمد قوام را برای پست نخستوزیری معرفی کرد. مجلس هم بدون داشتن حدّ نصاب قانونی، به نخستوزیر جدید رأی داد و شاه بلافاصله حکم نخستوزیریِ قوام را صادر کرد.
آیتالله کاشانی با شنیدن خبر استعفای دکتر مصدق، با قاطعیت اعلام کرد که قوام خائن به ملت ایران است و باید کنار برود و دکتر مصدق برای ادامه نهضت ملت، باز گردد. (تاریخ تحولات سیاسی ایران، موسی نجفی و موسی فقیه حقانی، صفحه ۵۳۷.)