محمد علی اکبری در شب جنگهای ایران و روس؛
لحظه ترکمنچای تاریخ اکنون ایران است
استاد تاریخ دانشگاه شهید بهشتی گفت:دو تلقی و فهم از ترکمنچای در تاریخ ایران نمادین میشود: یکی خاطره تروماتیک تاریخ ایران است. اما ترکمنچای سویه دیگری هم دارد که به طور موقت آن را به نام خاطره بنیانگذار نامگذاری کردهام. میشود میان این دو پیوندی زد. میتوان درد و رنج را به نحوی خواند که ما را به صرافت کاری کردن بیندازد. همه تروماها لزوما منفی نیستند و گاهی میتوانند یک انرژی جدیدی را آزاد کنند. لحظه ترکمنچای تاریخ اکنون ایران است.
سرویس تاریخ خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- پریسا احدیان؛ جنگهای ایران و روس در تاریخ ایران عنوانی برای دو جنگ بزرگ میان ایران و امپراتوری روسیه در ربع قرن از دوره پادشاهی فتحعلیشاه قاجار در اوایل قرن نوزدهم میلادی است. علت این جنگها روابط خصمانه ایران و امپراتوری روسیه بر سر منطقه قفقاز بود، روسیه مدعی بود که گروههایی از مردم قفقاز خواستار خودمختاری و استقلال از ایران هستند، اگرچه هدف اصلی روسیه کنترل ایران و دستیابی به آبهای آزاد بود. این جنگها در نهایت با شکست ایران و امضای دو عهدنامه گلستان و ترکنچای و در نتیجه از دست رفتن بخش وسیعی از خاک ایران همراه بود. درباره این جنگها، زمینهها و ریشههای آنها و در نهایت پیامدهایشان در تاریخ ایران بحثها و گفتوگوهای فراوانی صورت گرفته و اختلاف نظر فراوان است. به تازگی نیز انتشارات نگارستان اندیشه سه کتاب «مآثر سلطانیه»، «تاریخ ذوالقرنین» و «ازگلستان تا ترکمنچای» در این زمینه را منتشر کرده است.
نهصد و پنجاه و ششمین شب از مجموعه شبهای مجله بخارا عصر دوشنبه، ۸ تیرماه ۱۴۰۵ در تالار شهناز خانه هنرمندان به شب «جنگهای ایران و روس» و رونمایی این آثار اختصاص داشت. به این مناسبت شماری از استادان تاریخ با مخاطبان در زمینه این دو جنگ نکاتی را مطرح کردند که گزارش آن از نظر میگذرد: