اقتصاد ۲۴ – حدود ۳ ماه است که سید رضا فاطمی امین سکان وزارت صمت را به دست گرفته و یکی از برنامههای خود را مدیریت بازار اعلام کرده است. موضوعی که تا به امروز جزئیاتی از آن به دست رسانهها نرسیده است در حالی که کماکان موج افزایش قیمت ادامه دارد و محصولات بسیاری با افزایش چشمگیر قیمت مواجه بوده است.
محسن رضایی معاون امور اقتصادی رییس جمهور این افزایش قیمت را ادامه موج افزایش گذشته دانست و گفت: برای مقابله با این موج گرانیها که ادامه گرانیهای گذشته است، چند تصمیم مهم گرفته شده. ستاد تنطیم بازار از تهران تا سراسر کشور در هفته گذشته شکل گرفته است. گروهی در وزارت صمت مسئول شدند تا بازارهای ایران را بدون دخالت دولت وقیمت گذاری دستوری، با بازارسازی مناسب مدیریت کنند. بانک مرکزی هم مسئول شد تا با کنترل نقدانگی مساله تورم را برای همیشه از اقتصاد ایران محو کند. ۳ کارگروه برای مقابله با گرانیها صورت میگیرد. در حوزه تنطیم بازار به دلیل درگیری مستقل وزارت خانهها ستاد مرکزی زیر نظر معاون اول به وجود امده تا در راستای تنظیم باژار فعالیت کند.
کارگروهی که طبق گفته معاون اقتصادی قرار است با بازارسازی قیمت اقلام مورد نیاز مردم را کنترل کند همان ساز و کاری است که وزیر صمت بارها از آن صحبت کرده بود، اما هنوز جزئیاتی از شیوه اجرای آن اعلام نشده است. الگویی جدید که طبق ادعای وزیر صمت قرار است تا حدود ۴ ماه آینده برای تمام کالاها اجرایی شده و مسکلات بازار راحل کند.
فاطمیامین در نشست هماندیشی با اعضای کمیسیون صنایع و معادن مجلس و درباره اصلاح ساختار تنظیم بازار گفت: روشهای قبلی کنترل بازار از جمله بازرسی و نظارت تاثیر مقطعی بر آن دارند، ما میخواهیم همزمان با روال گذشته و ادامه دادن فرایند تفویض اختیار تنظیم بازار محصولات کشاورزی دامی و باغی به جهاد کشاورزی؛ اصلاحات جدی در ساختارهای حوزه مدیریت بازار دنبال کنیم و به عبارتی الگوی جدید مدیریت بازار را اجرا کنیم.
او افزود: این مدیریت را در دو حوزه کالاهای پایه و مصرفی خواهد بود. سازوکار جدیدی طراحی کردیم تا از تصمیمات روزمره، مقطعی و موردی به حالت سیستمی برسیم. این الگو تا آخر امسال اغلب محصولات را دربرخواهد گرفت. حوزه خدمات هم تحت نظارت قرار خواهد گرفت که پیچیدگیهای خاص خود را دارد؛ همواره ۵۰ درصد تورم در این حوزه اتفاق میافتد. برای تنظیم بازار خدمات هم برنامه یکساله داریم که تا شهریور سال آینده نهایی و اجرا خواهد شد.
وزیر صمت از اصلاح ساختاری و بنیادین شیوه مدیریت بازار صحبت میکند. پیگیریها ما از وزارت صمت نشان میدهد در این اصلاح ساختاری بازار را از طریق مدیریت تولید کنترل خواهد کرد. آقای وزیر قصد دارد ساختاری را پیاده سازی کن که پیش از این در سامانه جامع تجارت مدعی اجرای آن بودند. ایجاد شبکه رصد یکپارچه برای بررسی ابتدا تا انتهای زنجیره تولید و توزیع کالا.
محسن صفدری مدیر کل دفتر صنایع غیر فلزی وزارت صمت با اشاره به اجرای طرح رصد و پایش کل زنجیره تولید در وزارت صمت، گفت: آقای فاطمی امین از زمانی که در وزارت صمت مستقر شدند دغدغه بازار و تامین بازار را دارد؛ بازار به عنوان مصرف کننده محصولاتی تولیدی اگر خللی در فرآیند توزیع و پخش داشته باشد میتواند به بخش تولید صدمه وارد کند، متقابلا تولید هم در صورتی که مشکلی داشته باشد میتواند با بازار آسیب وارد کرده و باعث ایجاد مشکل برای مردم شود. تولید، توزیع و فروش تا سفره مردم باید زنجیره کاملی با حلقههای مختلف در نظر گرفته شود. این موضوع به صورت کامل در سامانه جامع تجارت دیده شده است.
او تصریح کرد: به صورت آزمایشی برخی اقلام و کالاها از ابتدا تا انتها در چرخه سامانه تجارت ثبت و اعلام خواهند کرد که چقدر مواد اولیه و بر چه اساسی دریافت کردند، چقدر کالا تولید کردند، چقدر کالا در شبکه توزیع شده و در نهایت به بخش مصرف کننده هم خواهیم رسید و بررسیها انجام خواهد شد. نتیجه این ثبت زنجیره رصد پایدار خواهد بود تا اگر اخطاری از سمت بازار یا هر بخش دیگری دیدیم بدانیم که چه اتفاقی در سایر بخشها مثل بخش تولید افتاده است؛ ممکن است کمبود مواد اولیه باعث ایجاد اختلال در بازار باشد.
صفدری ادامه داد: به عبارتی سرچشمه مشکلات مشخص میشود و میتوانیم سراغ آن برویم، ممکن است قیمت گذاری اشکال داشته باشد یا بازار کشش افزایش قیمت را نداشته باشد. وزارت صمت به عنوان تنطیم گر وظیفه دارد تامین مواد اولیه را پوشش داده و قیمت مواد اولیه و هزینه تولید را کاهش دهد.