خبرگزاری میزان – سیوپنجمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران امسال با حضور دو هزار و ششصد و نوزده ناشر به عنوان بزرگترین گردهمایی فرهنگی برگزار شد. این نمایشگاه تلاش داشت تا در یک رقابت تنگاتنگ با فضای مجازی اهمیت مطالعه و کتاب و کتابخوانی را با دیگر در جامعه پررنگ کند، پتانسیلهای فضای مجازی نیز نشان داد که در این عرصه، به عنوان رقیب و رفیق کتاب وارد شده است. با این همه به اذعان ناشران قیمت بالای آثار منتشرشده، این ابزار ارزشمند و انتقالدهنده فرهنگ را بیش از گذشته دست نیافتنی کرده است.
به نظر می رسید در سی و پنجمین نمایشگاه کتاب که محلی برای عرضه و معرفی کتابها بود، قیمتهای بالای آثار منتشر شده، ناشران را نگران و مخاطبان را ناراحت کرد،ه است، زیرا سبب شده بود تا خرید کتابها کاهش یافته و علاقهمندان به کتاب صرفا به نمایشگاه گردی و یا خرید یک یا دو کتاب بسنده کنند. گفتوگوهای میدانی نشان میداد، خانوادهها نیز ترجیح دادهاند تا از خرید کتابهای موردعلاقه چشمپوشی کنند و مطالعه خود از این کتابها به خواندن چند خط یا پاراگرافی از کتابهای مورد علاقه و حاضر بر روی میزهای ناشران محدود کنند و در عوض کتابهای لازم برای گروه سنی کودک و نوجوان آنهم در حد مشخص و با توجه به توان خرید خود را مد نظر بگیرند.
در روزهای ابتدایی سی و پنجمین نمایشگاه کتاب تهران آمار حضور بسیار زیاد و قابل توجهی ثبت شد و این مساله نشان از تشنگی برخی مخاطبان و علاقهمندان به کتاب دارد، این در حالی است که نمایشگاه کتاب یکی از اتفاقات مهم فرهنگی هر جامعه محسوب می شود و قاعدتا استقبال یا عدم استقبال از آن بیان کننده سطح مطالعه و سواد اجتماعی یک جامعه دارد.
اگرچه برخی منتقدان به شیوه برگزاری نمایشگاه تهران ایراداتی را وارد میکنند و نمایشگاه بینالمللی کتاب را فاقد کارکرد مناسب میدانند، اما بازدیدکنندگان علاقه خاصی به این نوع برگزاری نمایشگاه نشان میدهد. در این میان ناشران از کمبود، خرید کتاب علیرغم حضور پرشور مردم خبر میدادند. در این زمینه میزان گفتوگویهایی را با ناشران داشته و مهدی ساروخانی مدیر محتوایی انتشارات امیرکبیر درباره وضعیت نشر و فروش کتاب در سی و پنجمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران گفت: علاقهمندانی که به نمایشگاه میآیند هرسال به دنبال انتشارات خاص خود هستند با این حال امسال با توجه به شرایط قیمت کتابها، میزان خرید کاهش چشمگیر داشته است. اگرچه حضور پرشور مردم خود نکته قابل توجه است.
وی در مورد بهروزرسانی تولیدات این انتشارات بیان کرد: انتشار امیرکبیر یک ناشر قدیمی است و امسال دست به یک تحول زده تا بتواند در رقابت سخت حوزه نشر حضوری محکم داشته باشد و کتابهای قدیمی را اصطلاحا «احیا» کرده و از نو آماده آمایششده با نمایشگاه آوردیم، زیرا اغلب کتابهای ما قدیمی هستند و به دورانی برمیگردد که هنوز کامپیوتر مورد استفاده قرار نمیگرفت، بنابراین نیاز بود برای حضور در بازار نشر و رقابت تنگاتنگ با سایر انتشاراتیها این کتابها تغییر پیدا کنند.
ساروخانی در مورد استفاده از کاغذهای تولید داخل گفت: بیشتر کتابهای انتشارات امیرکبیر از کاغذهای وارداتی بهره بردهاند البته کتابهایی هستند که با کاغذ ایرانی تولید شده، اما از آنجا که مورد اقبال مخاطبان قرار نگرفتند، زیرا برخی از مخاطبان ترجیح میدهند تا هزینه بیشتری کنند، اما کتابی که تهیه میکنند ماندگارتر باشد؛ پس انتشارات ناگزیرشد تا کاغذهای وارداتی را انتخاب کند. این نوع از کاغذها، چون با کیفیت هستند، ماندگاری بیشتر دارند. اما این امر به معنی بیاستفاده بودن کاغذهای تولید داخل نیست، بیشترین کاربرد کاغذهای تولید داخل مربوط به کتابهای درسی میشود.
وی افزود: نیازسنجی از مخاطبان سرلوحه کار ما قرار گرفته بنابراین کتابهایی که به روز میشوند و یا طرح جلدهای جدید پیدا میکنند، باید بر اساس علاقه و ذوق مخاطب تهیه و تولید شود. در کنار احیای کتابهای گذشته امسال بیش از ۵۰ عنوان کتاب چاپ اول را منتشر کردیم و بیشتر در حوزه ادبیات و تاریخ بودند.
ساروخانی درباره وضعیت نشر تاکید کرد: اقتصاد نشر هم اکنون شرایط بسیار سخت و بحرانی را پشت سر میگذارد و اگر ناشری توان مالی نداشته باشد. نمیتواند به رقابت بپردازد و در این عرصه حضور پیدا کند، بنابراین سرمایه در هر حوزه حرف اول را میزند و مسیرهایی که بتواند به بازگشت سرمایه ختم شود در اولویت است.