مطابق با آخرین آمارها در میان قوم گیلک مرگ از زندگی پیشی گرفت و نرخ باروری به زیر یک رسید نرخ باروری در مازندران هم به یک رسیدهاست
جوان آنلاین: پیشبینیهای انقراض نسلی درکشورمان در حال وقوع است، به گونهای که مطابق با آخرین آمارها در میان قوم گیلک، مرگ از زندگی پیشی گرفت و نرخ باروری به زیر یک رسید! کاهش نرخ باروری به کمتر از یک و پیشی گرفتن مرگ از تولد در این استان در حالی اتفاق میافتد که حدود شش سال پیش، پیشبینیها از انقراض نسلی قوم گیلک تا ۳۰ سال آینده با همین نرخ رشد حکایت داشت. آن زمان نرخ باروری در استان گیلان ۲/۱ بود. اوضاع مازندران هم چندان مناسب نیست به گونهای که به گفته دبیر مرکز مطالعات راهبردی جمعیت کشور وضعیت جمعیت در گیلان و مازندران قرمز است، به گونهای که نرخ باروری در این دو استان شمالی به کمترین میزان در تاریخ ایران رسیدهاست. این سرنوشت برای سایر اقوام کشورمان هم قریبالوقوع است به گونهای که در حال حاضر نرخ باروری کلی در کشورمان ۵/۱ است و همچنان در سراشیبی سقوط حرکت میکند!
کاهش نرخ رشد جمعیت در کشورمان سالهاست به مرزهای هشدار نزدیک میشود و حالا در برخی از نقاط کشورمان این کاهش جمعیت از مرز هشدار هم عبور کردهاست. یکی از این مناطق استانهای سرسبز شمالی کشورمان یعنی استانهای گیلان و مازندران است. هشدار درباره انقراض قوم گیلک، اما موضوع تازهای نیست. سالها قبل زنگ خطر کاهش جمعیت این استان به صدا درآمده بود. همچنانکه سال ۹۸ پروفسور اسماعیل اکبری، مشاور عالی وزیر بهداشت وقت در یک نشست تخصصی جمعیت، سیمای آینده جمعیت کشور را اینگونه ترسیم کرد: «با روند فعلی تا ۳۰ سال آینده قوم گیلک نداریم، چراکه نرخ رشد جمعیت در گیلان در حال حاضر ۲/ ۱ و یکی از پایینترین نرخهای رشد جمعیت است.»
حالا با گذشت شش سال از این هشدار بخشی از پیشبینی این کارشناس جمعیت در حال تحقق است به گونهای که رشد جمعیت سرسبزترین استان کشورمان از ۲/۱ در سال ۹۸، به ۹/۰ در سال ۱۴۰۴ رسیده و با همین دست فرمان انقراض قوم گیلک دور از انتظار نخواهد بود!
قدمت قوم گیلک
رشته کوههای البرز و جنگلهای انبوه با طبیعتی بکر در خطه شمال کشورمان میراث چندین هزار سالهای است که از تمدنی کهن و بینظیر خبر میدهد. قوم گیلک به عنوان یکی از اصیلترین اقوام ایرانی قدمتی کهن دارند. قدمت این قوم به ۶ هزار سال قبل برمیگردد؛ به طوری که شواهد تاریخی نشان میدهد این قوم، قبل از آریاییها در ایران سکونت داشته و برای خود، دارای حکومت بودهاند. این شواهد تاریخی که از تپه مارلیک بهدست آمد، جام طلا، گردونه خورشید و مجسمه آناهیتا بودند که جهان را شگفتزده کرد. براساس یافتههای تپه مریان در آق نلر، ثابت شد که قوم دیلم و گیلک از تمدن سومر، بابل، کلده و آشور هم باقدمتتر است.
با تمام این اوصاف آمار و ارقام رشد جمعیت در میان این قوم و در این خطه از میهنمان نشان میدهد در آیندهای نه چندان دور با انقراض قوم گیلک مواجه خواهیم شد، چراکه به گفته دکتر حسین کرمانپور، مدیر روابط عمومی و اطلاعرسانی وزارت بهداشت کاهش جمعیت در برخی از نقاط کشورمان مانند استان گیلان بسیار بحرانی است، به گونهای که در این استان نرخ باروری به زیر یک رسیدهاست؛ این یعنی در استان گیلان نرخ تولد از نرخ مرگومیر پایینتر است.
وی در حاشیه برگزاری دومین جشنواره بینالمللی «ایران جوان» در دانشگاه علوم پزشکی تربتحیدریه، با اشاره به روند جهانی کاهش فرزندآوری تأکید کرد: «حدود ۲۰ سال پیش میانگین تعداد فرزندان هر زن در سن باروری در دنیا ۴/ ۴ نفر بود، اما امروز این رقم به ۲/۲ رسیده و جهان با کاهش جدی فرزندآوری مواجه است.
کرمانپور افزود: «نرخ باروری در ایران اکنون ۵/۱ است؛ یعنی هر زن ایرانی به طور میانگین کمتر از دو فرزند به دنیا میآورد. بحران در برخی استانها شدیدتر است؛ برای مثال در گیلان نرخ باروری به زیر یک رسیده و این یعنی نرخ تولد از نرخ مرگومیر پایینتر است.»
رئیس روابط عمومی وزارت بهداشت با بیان اینکه تداوم این روند پیامدهای نگرانکنندهای برای آینده کشور خواهد داشت، گفت: «اگر این وضعیت ادامه یابد، ۵۰سال بعد شاید در یک صف نانوایی اگر فردی گیلکی صحبت کند، کسی حتی متوجه لهجه او نشود.»
رکورد پایینترین نرخ باروری کشور در گیلان و مازندران
صالح قاسمی، دبیر مرکز مطالعات راهبردی جمعیت کشور هم در حاشیه همایش ایران جوان که در دانشگاه علوم پزشکی بابل برگزار شد، با تأکید بر اینکه نرخ رشد جمعیت در کشور از ۱۴ درصد به نیم درصد کاهش پیدا کرده، افزود: «در سال ۱۴۱۵ این نرخ به صفر درصد خواهد رسید و بعد از آن نرخ رشد منفی را تجربه خواهد کرد.»
وی همچنین نرخ باروری در کشور را ۵/۶ درصد به ازای هر زن عنوان کرد و افزود: «این آمار امروزه به ۵/۱ درصد به ازای هر زن در کشور رسید، اما در گیلان به ۹/۰ درصد و در مازندران، یک فرزند به ازای هر زن رسیدهاست که رکورد پایینترین نرخ باروری کشور به گیلان و بعد آن به مازندران رسید و این کمترین نرخ باروری در طول تاریخ ایران است.»