«ایران در حالی هدف بمباران قرار گرفت که بر سر میز مذاکره بود و به گفته برخی، توافق تقریباً در دسترس بود. اعتماد مسیری دوسویه است و اکنون مسئولیت اروپا آن است که نقش میانجی قابلاعتماد و نه نیرویی تشدیدکننده در مثلث تنش میان آمریکا، رژیم صهیونیستی و ایران را ایفا کند.»
جوان آنلاین: «اندیشکده کوئینسی» در مقالهای با عنوان «قمار اروپاییها بر سر فعالسازی مکانیسم ماشه، خطر نابودی دیپلماسی با ایران را در پی دارد» به قلم سینا طوسی نوشت: به نظر میرسد اروپا آماده است از مرحله تهدید به مرحله اقدام برسد. بر اساس گزارشها، سه کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان احتمالاً این هفته روند فعالسازی مکانیسم اسنپبک سازمان ملل را آغاز خواهند کرد. این سازوکار که ذیل توافق هستهای ایران در سال ۲۰۱۵ (برجام) ایجاد شد، به هر یک از طرفهای مشارکتکننده اجازه میدهد در صورت تشخیص نقض تعهدات از سوی ایران، تحریمهای پیش از سال ۲۰۱۵ سازمان ملل را بازگردانند.
به گزارش ایرنا، این مکانیسم دارای نکتهای کلیدی است که آن را به ابزاری قدرتمند بدل میکند. به طور معمول، شورای امنیت بر مبنای این اصل عمل میکند که اعمال تحریم نیازمند اجماع مثبت اعضاست. اما در مکانیسم اسنپبک منطق معکوس میشود. به محض فعال شدن، شمارش معکوس ۳۰ روزه آغاز خواهد شد. در پایان این مدت، تحریمها به صورت خودکار بازمیگردند مگر آنکه شورای امنیت رأی دهد که تعلیق آنها ادامه یابد؛ به این معنا که هر عضو دائم شورا میتواند تنها با یک وتو، بازگشت تحریمها را تضمین کند.
برای اروپا، نزدیک شدن به تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵، زمانی که تحریمهای سازمان ملل قرار است برای همیشه منقضی شوند، نوعی فوریت ایجاد کرده است. دولتهای اروپایی امیدوارند با اقدام در این مقطع، اهرم فشار بیشتری بر تهران به دست آورند و آن را وادار به همکاری مجدد کنند. اما در این مسیر، اروپا خطر آن را میپذیرد که فضای دیپلماسی در لحظهای که بیش از هر زمان دیگری ضروری است، تنگتر یا حتی به طور کامل بسته شود.
این اقدام در بستری به شدت بحرانی رخ میدهد. برجام پیش از جنگ تابستان امسال نیز بسیار شکننده بود. روند فروپاشی در سال ۲۰۱۸ آغاز شد، زمانی که دولت ترامپ به صورت یکجانبه از توافق خارج شد، با وجود آنکه آژانس بینالمللی انرژی اتمی بارها تأیید کرده بود ایران به تعهدات خود پایبند است. واشنگتن نه تنها از توافق خارج شد، بلکه تحریمهای گستردهای را بازگرداند و اقتصاد ایران را به شدت آسیب زد و عملاً توازن اصلی توافق را برهم زد.