قلعه الموت و استحکامات وابسته به آن، روز گذشته یکشنبه ۴ مرداد ۱۴۰۵، در جریان چهلوهشتمین نشست کمیته میراث جهانی یونسکو در شهر بوسان کره جنوبی، به فهرست میراث جهانی راه یافت. با تصویب این پرونده، مجموعه تاریخی الموت بهعنوان سیامین اثر فرهنگی ملموس ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت و استان قزوین نیز برای نخستینبار صاحب یک اثر جهانی شد.
این موفقیت نتیجه بیش از دو دهه پژوهش، کاوش باستانشناسی، مرمت، مستندسازی و برنامهریزی حفاظتی در منطقه الموت است. در این میان، نام حمیده چوبک، باستانشناس پیشکسوت و مدیر پایگاه میراث فرهنگی الموت، بیش از دیگران با روند طولانی آمادهسازی این پرونده پیوند خورده است.
ویدیوی لحظه اعلام ثبت جهانی قلعه الموت و واکنش احساسی دکتر حمیده چوبک پس از شنیدن رأی مثبت کمیته میراث جهانی، در ساعات گذشته بارها در شبکههای اجتماعی دستبهدست شده است.
در این تصاویر، چوبک که بخش مهمی از زندگی حرفهای خود را صرف شناخت، کاوش و حفاظت از الموت کرده، پس از نهاای متعدد کاوش، بخشهایی از دژ که زیر خاک و آوار قرار گرفته بود، آزادسازی شد و اطلاعات تازهای از معماری، شیوه زندگی، تأسیسات دفاعی و نظام مدیریت آب در این مجموعه به دست آمد. سفالینهها، کاشیها، آجرهای تزئینی، اشیای فلزی، آثار سنگی و سکههای کشفشده نیز به پژوهشگران کمک کرد تا تصویر دقیقتری از زندگی روزمره، هنر، اقتصاد و ارتباطات فرهنگی ساکنان الموت ارائه دهند.
به گفته چوبک، پرونده ثبت جهانی الموت حاصل حدود ۲۵ سال کاوش، حفاظت، مرمت و مطالعات میانرشتهای در منطقه بوده است.
نقش چوبک در حفاظت، مرمت و آمادهسازی پرونده الموت بهقدری برجسته بوده که برخی کاربران شبکههای اجتماعی سایر نفرات در لحظه اعلام ثبت جهانی الموت را با هوش مصنوعی از تصویر حذف کردهاند.
با ثبت پرونده قلعه الموت و استحکامات وابسته، شمار آثار فرهنگی ملموس ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو به ۳۰ اثر رسید. این مجموعه همچنین نخستین اثر استان قزوین است که در فهرست میراث جهانی قرار میگیرد.
ثبت جهانی الموت پس از حدود ۲۵ سال پژوهش و پیگیری، نهتنها موفقیتی برای میراث فرهنگی قزوین، بلکه گامی مهم برای معرفی یکی از پیچیدهترین شبکههای دفاعی، علمی و معماری ایران در سطح جهان است.